{"componentChunkName":"component---src-templates-blog-post-js","path":"/tr/news-insight/2026-08-26-tahkimde-ayrilabilirlik-seperability-turk-hukuku/","result":{"data":{"page":{"frontmatter":{"lang":"tr","title":"Tahkimde Ayrılabilirlik İlkesi","description":"Tahkimde Ayrılabilirlik, Seperability Türk Hukuku","templateKey":"blog-post","tags":["Dava ve Tahkim"],"type":"Bilgi Notu","date":"Ağustos 26, 2026","featuredimage":{"childImageSharp":{"fluid":{"base64":"","aspectRatio":1.7777777777777777,"src":"/static/2bf90ffd21613d573a27f498a8e1c36c/8ba8a/tahkimxyex.png","srcSet":"/static/2bf90ffd21613d573a27f498a8e1c36c/1636f/tahkimxyex.png 240w,\n/static/2bf90ffd21613d573a27f498a8e1c36c/06beb/tahkimxyex.png 480w,\n/static/2bf90ffd21613d573a27f498a8e1c36c/8ba8a/tahkimxyex.png 768w","srcWebp":"/static/2bf90ffd21613d573a27f498a8e1c36c/921f9/tahkimxyex.webp","srcSetWebp":"/static/2bf90ffd21613d573a27f498a8e1c36c/97b9d/tahkimxyex.webp 240w,\n/static/2bf90ffd21613d573a27f498a8e1c36c/824d7/tahkimxyex.webp 480w,\n/static/2bf90ffd21613d573a27f498a8e1c36c/921f9/tahkimxyex.webp 768w","sizes":"(max-width: 768px) 100vw, 768px"}}}},"body":"var _excluded = [\"components\"];\n\nfunction _extends() { _extends = Object.assign || function (target) { for (var i = 1; i < arguments.length; i++) { var source = arguments[i]; for (var key in source) { if (Object.prototype.hasOwnProperty.call(source, key)) { target[key] = source[key]; } } } return target; }; return _extends.apply(this, arguments); }\n\nfunction _objectWithoutProperties(source, excluded) { if (source == null) return {}; var target = _objectWithoutPropertiesLoose(source, excluded); var key, i; if (Object.getOwnPropertySymbols) { var sourceSymbolKeys = Object.getOwnPropertySymbols(source); for (i = 0; i < sourceSymbolKeys.length; i++) { key = sourceSymbolKeys[i]; if (excluded.indexOf(key) >= 0) continue; if (!Object.prototype.propertyIsEnumerable.call(source, key)) continue; target[key] = source[key]; } } return target; }\n\nfunction _objectWithoutPropertiesLoose(source, excluded) { if (source == null) return {}; var target = {}; var sourceKeys = Object.keys(source); var key, i; for (i = 0; i < sourceKeys.length; i++) { key = sourceKeys[i]; if (excluded.indexOf(key) >= 0) continue; target[key] = source[key]; } return target; }\n\n/* @jsxRuntime classic */\n\n/* @jsx mdx */\nvar _frontmatter = {\n  \"lang\": \"tr\",\n  \"templateKey\": \"blog-post\",\n  \"type\": \"Bilgi Notu\",\n  \"tags\": [\"Dava ve Tahkim\"],\n  \"title\": \"Tahkimde Ayrılabilirlik İlkesi\",\n  \"date\": \"2026-08-26T14:09:35.109Z\",\n  \"description\": \"Tahkimde Ayrılabilirlik, Seperability Türk Hukuku\",\n  \"featuredpost\": true,\n  \"featuredimage\": \"/img/tahkimxyex.png\"\n};\nvar layoutProps = {\n  _frontmatter: _frontmatter\n};\nvar MDXLayout = \"wrapper\";\nreturn function MDXContent(_ref) {\n  var components = _ref.components,\n      props = _objectWithoutProperties(_ref, _excluded);\n\n  return mdx(MDXLayout, _extends({}, layoutProps, props, {\n    components: components,\n    mdxType: \"MDXLayout\"\n  }), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"Tahkimin Temel \\u0130lkeleri #2: Ayr\\u0131labilirlik (Separability) \\u0130lkesi\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"Ayr\\u0131labilirlik \\u0130lkesi: Tahkim Anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n As\\u0131l S\\xF6zle\\u015Fmeden Ba\\u011F\\u0131ms\\u0131zl\\u0131\\u011F\\u0131, S\\u0131n\\u0131rlar\\u0131 ve T\\xFCrk Hukukundaki G\\xF6r\\xFCn\\xFCm\\xFC\")), mdx(\"h1\", null, \"\\xD6ZET\"), mdx(\"p\", null, \"Tahkim anla\\u015Fmas\\u0131, i\\xE7inde yer ald\\u0131\\u011F\\u0131 as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeden hukuken ba\\u011F\\u0131ms\\u0131z bir anla\\u015Fma say\\u0131l\\u0131r. As\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin ge\\xE7ersizli\\u011Fi, feshi veya sona ermesi, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131 kendili\\u011Finden ortadan kald\\u0131rmaz.\"), mdx(\"p\", null, \"T\\xFCrk hukukunda ilke iki katmanda d\\xFCzenlenmi\\u015Ftir: HMK m. 412/4 ve MTK m. 4/4 bir itiraz yasa\\u011F\\u0131 getirir, HMK m. 422/1 ve MTK m. 7/H ise hakemin de\\u011Ferlendirme y\\xF6ntemini belirler.\"), mdx(\"p\", null, \"\\u0130lke mutlak bir koruma sa\\u011Flamaz. Sakatl\\u0131k do\\u011Frudan tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131 hedef al\\u0131yorsa (\\xF6zel temsil yetkisinin yoklu\\u011Fu, sahte imza, tahkim y\\xF6n\\xFCnde hi\\xE7 irade a\\xE7\\u0131klanmam\\u0131\\u015F olmas\\u0131) tahkim anla\\u015Fmas\\u0131 ayr\\u0131ca ge\\xE7ersiz say\\u0131labilir.\"), mdx(\"p\", null, \"\\u0130lkenin en pratik sonucu, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131na as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeden farkl\\u0131 bir hukukun uygulanabilmesidir. \\u0130ngiliz hukukunda 1 A\\u011Fustos 2025'te y\\xFCr\\xFCrl\\xFC\\u011Fe giren Arbitration Act 2025'in getirdi\\u011Fi yeni m. 6A bu alandaki dengeyi k\\xF6kten de\\u011Fi\\u015Ftirmi\\u015Ftir.\"), mdx(\"h1\", null, \"1. G\\u0130R\\u0130\\u015E\"), mdx(\"p\", null, \"Serinin ilk yaz\\u0131s\\u0131nda, hakemin kendi yetkisi hakk\\u0131nda karar verme yetkisini ifade eden Kompetenz-Kompetenz ilkesini ele alm\\u0131\\u015Ft\\u0131k. Bu yaz\\u0131n\\u0131n konusunu ise, Kompetenz-Kompetenz ile birlikte \\xE7a\\u011Fda\\u015F tahkim hukukunun ta\\u015F\\u0131y\\u0131c\\u0131 s\\xFCtunlar\\u0131n\\u0131 olu\\u015Fturan ikinci yap\\u0131sal ilke, ayr\\u0131labilirlik ilkesi olu\\u015Fturmaktad\\u0131r.\"), mdx(\"p\", null, \"Tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n kaderi, i\\xE7erisinde yer ald\\u0131\\u011F\\u0131 as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin kaderine ba\\u011Fl\\u0131 m\\u0131d\\u0131r? \\u0130lk bak\\u0131\\u015Fta bu sorunun cevab\\u0131 olumlu g\\xF6r\\xFCnmektedir. Zira tahkim \\u015Fart\\u0131, uygulamada \\xE7o\\u011Fu zaman taraflar aras\\u0131ndaki as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmede yer alan bir h\\xFCk\\xFCm olarak kaleme al\\u0131nmaktad\\u0131r. Bu nedenle, as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin ge\\xE7ersiz olmas\\u0131, sona ermesi, feshedilmesi veya hi\\xE7 kurulmam\\u0131\\u015F oldu\\u011Funun ileri s\\xFCr\\xFClmesi h\\xE2linde tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n da ayn\\u0131 hukuki ak\\u0131beti payla\\u015Faca\\u011F\\u0131 d\\xFC\\u015F\\xFCn\\xFClebilir.\"), mdx(\"p\", null, \"Ne var ki, modern tahkim hukuku bu varsay\\u0131m\\u0131 kabul etmemektedir. Gerek ulusal tahkim mevzuatlar\\u0131nda gerek milletleraras\\u0131 tahkim kurallar\\u0131nda gerekse uluslararas\\u0131 tahkim uygulamas\\u0131nda benimsenen yakla\\u015F\\u0131m, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeden hukuken ba\\u011F\\u0131ms\\u0131z olarak de\\u011Ferlendirilmesi gerekti\\u011Fi y\\xF6n\\xFCndedir. Ayr\\u0131labilirlik (separability veya severability) ilkesi olarak adland\\u0131r\\u0131lan bu ilke uyar\\u0131nca, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n varl\\u0131\\u011F\\u0131 ve ge\\xE7erlili\\u011Fi, kural olarak i\\xE7erisinde yer ald\\u0131\\u011F\\u0131 as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin ge\\xE7erlili\\u011Fine ba\\u011Fl\\u0131 de\\u011Fildir.\"), mdx(\"p\", null, \"K\\u0131ta Avrupas\\u0131 hukukunda ilke \\xE7o\\u011Funlukla tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n \\xF6zerkli\\u011Fi (autonomie de la convention d'arbitrage) kavram\\u0131yla a\\xE7\\u0131klanmakta, T\\xFCrk hukukunda ise \\\"ayr\\u0131labilirlik\\\", \\\"ba\\u011F\\u0131ms\\u0131zl\\u0131k\\\" veya \\\"istiklal\\\" ilkesi olarak ifade edilmektedir.\"), mdx(\"p\", null, \"Bununla birlikte ayr\\u0131labilirlik, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131 as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeden tamamen koparan teorik bir kurgu de\\u011Fildir. Aksine, tahkim yarg\\u0131lamas\\u0131n\\u0131n etkinli\\u011Fini g\\xFCvence alt\\u0131na alan, taraf iradesini koruyan ve devlet mahkemelerinin erken ve gereksiz m\\xFCdahalelerini \\xF6nleyen fonksiyonel bir hukuk kural\\u0131d\\u0131r.\"), mdx(\"h1\", null, \"2. Ayr\\u0131labilirlik \\u0130lkesinin Anlam\\u0131\"), mdx(\"p\", null, \"Ayr\\u0131labilirlik ilkesi, en genel ifadeyle, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeden ba\\u011F\\u0131ms\\u0131z bir hukuki i\\u015Flem olarak de\\u011Ferlendirilmesini ifade eder. Buna g\\xF6re tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n \\u015Fekli ve maddi ge\\xE7erlili\\u011Fi, i\\xE7erisinde yer ald\\u0131\\u011F\\u0131 as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin ge\\xE7erlili\\u011Finden ba\\u011F\\u0131ms\\u0131z olarak incelenir. Taraflar\\u0131n tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131 as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin i\\xE7erisine yerle\\u015Ftirmi\\u015F olmalar\\u0131, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n hukuki varl\\u0131\\u011F\\u0131n\\u0131 as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeye ba\\u011Fl\\u0131 h\\xE2le getirmez.\"), mdx(\"p\", null, \"\\u0130lkenin \\xF6z\\xFC, taraflar tek bir belge imzalam\\u0131\\u015F g\\xF6r\\xFCnseler bile hukuk d\\xFCzeninin bu belge i\\xE7erisinde iki farkl\\u0131 anla\\u015Fman\\u0131n bulundu\\u011Funu kabul etmesine dayan\\u0131r. Bunlardan ilki taraflar aras\\u0131ndaki maddi hukuk ili\\u015Fkisini kuran as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fme, ikincisi ise bu ili\\u015Fkiden do\\u011Facak uyu\\u015Fmazl\\u0131klar\\u0131n hangi usulle \\xE7\\xF6z\\xFClece\\u011Fini belirleyen, usul\\xEE nitelikteki tahkim anla\\u015Fmas\\u0131d\\u0131r. Her iki anla\\u015Fman\\u0131n amac\\u0131, i\\u015Flevi ve hukuki niteli\\u011Fi birbirinden farkl\\u0131 oldu\\u011Fundan, hukuki kaderlerinin de her durumda ayn\\u0131 olmas\\u0131 beklenmez.\"), mdx(\"p\", null, \"Bu yakla\\u015F\\u0131m\\u0131n en bilinen a\\xE7\\u0131klamalar\\u0131ndan biri, Uluslararas\\u0131 Adalet Divan\\u0131 eski Ba\\u015Fkan\\u0131 Stephen M. Schwebel taraf\\u0131ndan yap\\u0131lm\\u0131\\u015Ft\\u0131r. Schwebel'e g\\xF6re taraflar, i\\xE7erisinde tahkim \\u015Fart\\u0131 bulunan bir s\\xF6zle\\u015Fme akdettiklerinde ger\\xE7ekte tek de\\u011Fil iki ayr\\u0131 anla\\u015Fma kurmaktad\\u0131r. Yazar\\u0131n kulland\\u0131\\u011F\\u0131 ifadeyle tahkim anla\\u015Fmas\\u0131, as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin \\\"arbitral twin\\\"i (tahkim ikizi) olup, as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin do\\u011Fu\\u015Ftan gelen sakatl\\u0131klar\\u0131ndan veya sonradan u\\u011Frad\\u0131\\u011F\\u0131 ehliyetsizliklerden etkilenmeksizin varl\\u0131\\u011F\\u0131n\\u0131 s\\xFCrd\\xFCr\\xFCr (Stephen M. Schwebel, International Arbitration: Three Salient Problems, \\\"The Severability of the Arbitration Agreement\\\", Cambridge, Grotius, 1987, s. 5).\"), mdx(\"p\", null, \"Esasen ayr\\u0131labilirlik ilkesinden, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeyle hi\\xE7bir ba\\u011Flant\\u0131s\\u0131n\\u0131n bulunmad\\u0131\\u011F\\u0131 sonucu \\xE7\\u0131kar\\u0131lamaz. Tahkim anla\\u015Fmas\\u0131 elbette as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeden do\\u011Fan uyu\\u015Fmazl\\u0131klar\\u0131n \\xE7\\xF6z\\xFCm\\xFCne hizmet eder ve onunla yak\\u0131ndan ili\\u015Fkilidir. Ancak bu ili\\u015Fki, as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeye y\\xF6neltilen her iddian\\u0131n kendili\\u011Finden tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131 da etkileyece\\u011Fi anlam\\u0131na gelmez. Bu y\\xF6n\\xFCyle ayr\\u0131labilirlik, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131na mutlak bir ba\\u011F\\u0131ms\\u0131zl\\u0131k tan\\u0131maktan ziyade, onun hukuki kaderinin kendili\\u011Finden as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin kaderine ba\\u011Flanmas\\u0131n\\u0131 engelleyen bir karine ortaya koymaktad\\u0131r.\"), mdx(\"h1\", null, \"3. Ayr\\u0131labilirlik \\u0130lkesine Neden \\u0130htiya\\xE7 Duyulmu\\u015Ftur?\"), mdx(\"p\", null, \"Ayr\\u0131labilirlik teorik bir hukuk kural\\u0131 de\\u011Fil, milletleraras\\u0131 ticari tahkim uygulamas\\u0131nda kar\\u015F\\u0131la\\u015F\\u0131lan somut bir soruna \\xE7\\xF6z\\xFCm olarak geli\\u015Ftirilmi\\u015F bir ilkedir.\"), mdx(\"p\", null, \"Tahkim hukukunun ilk d\\xF6nemlerinde h\\xE2kim olan g\\xF6r\\xFC\\u015F, tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin ayr\\u0131lmaz bir par\\xE7as\\u0131 oldu\\u011Fu y\\xF6n\\xFCndeydi. Bu anlay\\u0131\\u015F benimsendi\\u011Finde, as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeye ili\\u015Fkin olarak ileri s\\xFCr\\xFClen her ge\\xE7ersizlik iddias\\u0131 ayn\\u0131 zamanda tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n ge\\xE7erlili\\u011Fini de tart\\u0131\\u015Fmal\\u0131 h\\xE2le getiriyordu. Sonu\\xE7 olarak, ba\\u015Flang\\u0131\\xE7ta uyu\\u015Fmazl\\u0131\\u011F\\u0131n tahkim yoluyla \\xE7\\xF6z\\xFClmesi konusunda anla\\u015Fm\\u0131\\u015F olan taraflardan biri, sonradan bu tercihten vazge\\xE7ti\\u011Finde, yaln\\u0131zca as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin ge\\xE7ersizli\\u011Fini ileri s\\xFCrerek tahkim s\\xFCrecini bloke edebiliyordu. Bu durumda hakem heyeti uyu\\u015Fmazl\\u0131\\u011F\\u0131 inceleyemiyor, taraflar\\u0131n \\xF6ncelikle devlet mahkemelerine ba\\u015Fvurarak tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n ge\\xE7erli oldu\\u011Funa dair bir karar almalar\\u0131 gerekiyordu.\"), mdx(\"p\", null, \"Bu yakla\\u015F\\u0131m hem ciddi zaman kayb\\u0131na yol a\\xE7\\u0131yor hem de uyu\\u015Fmazl\\u0131k \\xE7\\xF6z\\xFCm maliyetlerini \\xF6nemli \\xF6l\\xE7\\xFCde art\\u0131r\\u0131yordu. Daha da \\xF6nemlisi, tahkimin temel avantajlar\\u0131ndan biri olan h\\u0131zl\\u0131 ve etkin uyu\\u015Fmazl\\u0131k \\xE7\\xF6z\\xFCm\\xFC b\\xFCy\\xFCk \\xF6l\\xE7\\xFCde ortadan kalk\\u0131yor, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131 fiilen etkisiz h\\xE2le geliyordu.\"), mdx(\"p\", null, \"Ayr\\u0131labilirlik ilkesi tam da bu sorunu gidermek amac\\u0131yla geli\\u015Ftirilmi\\u015Ftir. Bu ilke sayesinde as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeye ili\\u015Fkin ge\\xE7ersizlik, h\\xFCk\\xFCms\\xFCzl\\xFCk veya sona erme iddialar\\u0131 tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131 kendili\\u011Finden ortadan kald\\u0131rmamakta, b\\xF6ylece tahkim yarg\\u0131lamas\\u0131n\\u0131n devaml\\u0131l\\u0131\\u011F\\u0131 ve b\\xFCt\\xFCnl\\xFC\\u011F\\xFC korunmaktad\\u0131r.\"), mdx(\"h1\", null, \"4. Ayr\\u0131labilirlik \\u0130lkesinin Sonu\\xE7lar\\u0131\"), mdx(\"h2\", null, \"4.1. As\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeye y\\xF6neltilen iddialar tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131 kendili\\u011Finden etkilemez\"), mdx(\"p\", null, \"Taraflardan birinin s\\xF6zle\\u015Fmenin hile, hata, korkutma, a\\u015F\\u0131r\\u0131 yararlanma (gabin), hukuka ayk\\u0131r\\u0131l\\u0131k veya imk\\xE2ns\\u0131zl\\u0131k gibi nedenlerle ge\\xE7ersiz oldu\\u011Funu ileri s\\xFCrmesi, kural olarak tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131 ortadan kald\\u0131rmaz. Ayn\\u0131 \\u015Fekilde as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin feshedilmi\\u015F olmas\\u0131, s\\xFCresinin dolmas\\u0131, ifa edilmesi veya sona ermesi de tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n kendili\\u011Finden h\\xFCk\\xFCms\\xFCz h\\xE2le gelmesi sonucunu do\\u011Furmaz.\"), mdx(\"h2\", null, \"4.2. S\\xF6zle\\u015Fmenin varl\\u0131\\u011F\\u0131na ve ge\\xE7erlili\\u011Fine ili\\u015Fkin uyu\\u015Fmazl\\u0131klar tahkim yarg\\u0131lamas\\u0131n\\u0131n kapsam\\u0131ndad\\u0131r\"), mdx(\"p\", null, \"Bunun do\\u011Fal sonucu olarak hakem heyeti, as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin kurulup kurulmad\\u0131\\u011F\\u0131, ge\\xE7erli olup olmad\\u0131\\u011F\\u0131 veya hangi sebeple sona erdi\\u011Fi gibi uyu\\u015Fmazl\\u0131klar\\u0131 inceleme imk\\xE2n\\u0131na sahip olur. Hakem heyetinin as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeyi ge\\xE7ersiz bulmas\\u0131, kendi yetkisini geriye d\\xF6n\\xFCk olarak ortadan kald\\u0131rmaz.\"), mdx(\"h2\", null, \"4.3. \\u0130lke \\xE7ift y\\xF6nl\\xFC i\\u015Fler\"), mdx(\"p\", null, \"Uygulamada \\xE7o\\u011Fu zaman g\\xF6zden ka\\xE7an bir husus, ayr\\u0131labilirli\\u011Fin tek y\\xF6nl\\xFC olmad\\u0131\\u011F\\u0131d\\u0131r. Nitekim Yarg\\u0131tay 11. Hukuk Dairesi bu noktay\\u0131 a\\xE7\\u0131k\\xE7a ifade etmi\\u015Ftir: as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin ge\\xE7ersiz olmas\\u0131 tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n ge\\xE7erlili\\u011Fini etkilemeyece\\u011Fi gibi, tersine, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n herhangi bir sebeple ge\\xE7ersiz olmas\\u0131 da as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeyi etkilemez ve onu ge\\xE7ersiz k\\u0131lmaz (Yarg\\u0131tay 11. HD, 23.03.2010, E. 2008/5901, K. 2010/3203).\"), mdx(\"h2\", null, \"4.4. Tahkim anla\\u015Fmas\\u0131na farkl\\u0131 bir hukuk uygulanabilir\"), mdx(\"p\", null, \"Ayr\\u0131labilirlik ilkesinin uygulamadaki en \\xF6nemli sonucu, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131na uygulanacak hukukun as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeye uygulanacak hukuktan farkl\\u0131 olabilmesidir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta \\u015Fudur: ilke, iki hukukun farkl\\u0131 olmas\\u0131n\\u0131 zorunlu veya ola\\u011Fan k\\u0131lmaz, yaln\\u0131zca m\\xFCmk\\xFCn k\\u0131lar. Hangi hukukun uygulanaca\\u011F\\u0131, ilgili ba\\u011Flama kural\\u0131na g\\xF6re belirlenir.\"), mdx(\"p\", null, \"T\\xFCrk hukuku bak\\u0131m\\u0131ndan bu ba\\u011Flama kural\\u0131 MTK m. 4/3'te yer almaktad\\u0131r: \\\"Tahkim anla\\u015Fmas\\u0131, taraflar\\u0131n tahkim anla\\u015Fmas\\u0131na uygulanmak \\xFCzere se\\xE7ti\\u011Fi hukuka veya b\\xF6yle bir hukuk se\\xE7imi yoksa T\\xFCrk hukukuna uygun oldu\\u011Fu takdirde ge\\xE7erlidir.\\\" G\\xF6r\\xFCld\\xFC\\u011F\\xFC \\xFCzere kanun koyucu, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131 i\\xE7in ayr\\u0131 bir hukuk se\\xE7imi imk\\xE2n\\u0131 tan\\u0131makta, se\\xE7im yap\\u0131lmam\\u0131\\u015Fsa do\\u011Frudan T\\xFCrk hukukuna yollama yapmaktad\\u0131r.\"), mdx(\"p\", null, \"Milletleraras\\u0131 d\\xFCzlemde ayn\\u0131 mant\\u0131k, 1958 tarihli New York S\\xF6zle\\u015Fmesi'nin V(1)(a) maddesinde de g\\xF6r\\xFClmektedir. An\\u0131lan h\\xFCk\\xFCm, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n ge\\xE7erlili\\u011Fini taraflar\\u0131n bu anla\\u015Fmaya t\\xE2bi k\\u0131ld\\u0131klar\\u0131 hukuka, b\\xF6yle bir belirti yoksa karar\\u0131n verildi\\u011Fi yer hukukuna g\\xF6re de\\u011Ferlendirmektedir. S\\xF6zle\\u015Fme ayr\\u0131labilirli\\u011Fi a\\xE7\\u0131k\\xE7a d\\xFCzenlememi\\u015F olsa da, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131 i\\xE7in ba\\u011F\\u0131ms\\u0131z bir ba\\u011Flama kural\\u0131 \\xF6ng\\xF6rm\\xFC\\u015F olmas\\u0131 ilkenin z\\u0131mn\\xEE kabul\\xFCn\\xFCn en g\\xFC\\xE7l\\xFC g\\xF6stergelerinden biridir.\"), mdx(\"p\", null, \"Bu alandaki en g\\xFCncel ve en k\\xF6kl\\xFC geli\\u015Fme \\u0130ngiliz hukukunda ya\\u015Fanm\\u0131\\u015Ft\\u0131r. 1 A\\u011Fustos 2025 tarihinde y\\xFCr\\xFCrl\\xFC\\u011Fe giren Arbitration Act 2025, Arbitration Act 1996'ya yeni bir 6A maddesi eklemi\\u015Ftir. Bu h\\xFCkme g\\xF6re tahkim anla\\u015Fmas\\u0131na, taraflarca a\\xE7\\u0131k\\xE7a kararla\\u015Ft\\u0131r\\u0131lan hukuk, b\\xF6yle bir a\\xE7\\u0131k anla\\u015Fma yoksa tahkim yeri hukuku uygulan\\u0131r. Madde ayr\\u0131ca, as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fme bak\\u0131m\\u0131ndan yap\\u0131lan hukuk se\\xE7iminin tahkim anla\\u015Fmas\\u0131 y\\xF6n\\xFCnden a\\xE7\\u0131k bir anla\\u015Fma say\\u0131lmayaca\\u011F\\u0131n\\u0131 da h\\xFCkme ba\\u011Flam\\u0131\\u015Ft\\u0131r. Bu d\\xFCzenleme, Birle\\u015Fik Krall\\u0131k Y\\xFCksek Mahkemesi'nin Enka \\u0130n\\u015Faat ve Sanayi A\\u015E v OOO Insurance Company Chubb (\", \"[\", \"2020] UKSC 38) karar\\u0131yla benimsenen ve as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fme i\\xE7in yap\\u0131lan hukuk se\\xE7imini tahkim anla\\u015Fmas\\u0131 bak\\u0131m\\u0131ndan z\\u0131mn\\xEE se\\xE7im sayan yakla\\u015F\\u0131m\\u0131 tersine \\xE7evirmi\\u015Ftir.\"), mdx(\"p\", null, \"T\\xFCrk taraflar a\\xE7\\u0131s\\u0131ndan bu geli\\u015Fmenin pratik \\xF6nemi b\\xFCy\\xFCkt\\xFCr: Londra tahkim yeri olarak se\\xE7ilmi\\u015F, ancak as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin hukuku T\\xFCrk hukuku olarak belirlenmi\\u015Fse, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n ge\\xE7erlili\\u011Fi art\\u0131k kural olarak \\u0130ngiliz hukukuna g\\xF6re de\\u011Ferlendirilecektir.\"), mdx(\"h2\", null, \"4.5. Tahkim yarg\\u0131lamas\\u0131n\\u0131n s\\xFCreklili\\u011Fi korunur\"), mdx(\"p\", null, \"Taraflardan birinin as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin ge\\xE7ersizli\\u011Fini ileri s\\xFCrmesi sebebiyle tahkim s\\xFCrecinin kesintiye u\\u011Framas\\u0131 veya uyu\\u015Fmazl\\u0131\\u011F\\u0131n \\xF6ncelikle devlet mahkemelerinde g\\xF6r\\xFClmesi zorunlulu\\u011Fu b\\xFCy\\xFCk \\xF6l\\xE7\\xFCde ortadan kalkar.\"), mdx(\"h1\", null, \"5. Ayr\\u0131labilirlik \\u0130lkesinin S\\u0131n\\u0131rlar\\u0131\"), mdx(\"p\", null, \"Ayr\\u0131labilirlik, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131na mutlak ve dokunulmaz bir ge\\xE7erlilik kazand\\u0131rmaz. \\u0130lke yaln\\u0131zca, as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeye y\\xF6nelen ge\\xE7ersizlik veya sona erme sebeplerinin tahkim anla\\u015Fmas\\u0131na kendili\\u011Finden sirayet etmeyece\\u011Fini kabul eder. Tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n kendi kurulu\\u015Funa veya ge\\xE7erlili\\u011Fine ili\\u015Fkin sakatl\\u0131klar her zaman ileri s\\xFCr\\xFClebilir.\"), mdx(\"p\", null, \"Bu \\xE7er\\xE7evede irade sakatl\\u0131\\u011F\\u0131, ehliyetsizlik, temsil yetkisinin bulunmamas\\u0131, imzan\\u0131n sahte olmas\\u0131 veya taraflar\\u0131n tahkim konusunda hi\\xE7 irade a\\xE7\\u0131klamam\\u0131\\u015F olmalar\\u0131 gibi h\\xE2llerde tahkim anla\\u015Fmas\\u0131 ayr\\u0131ca ge\\xE7ersiz kabul edilebilir. Belirleyici olan, ileri s\\xFCr\\xFClen sakatl\\u0131\\u011F\\u0131n do\\u011Frudan tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131 hedef al\\u0131p almad\\u0131\\u011F\\u0131d\\u0131r.\"), mdx(\"p\", null, \"Burada \\xF6zellikle dikkatli olunmas\\u0131 gereken bir ayr\\u0131m vard\\u0131r. As\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin hi\\xE7 kurulmad\\u0131\\u011F\\u0131 iddias\\u0131, ayr\\u0131labilirlik ilkesinin en tart\\u0131\\u015Fmal\\u0131 s\\u0131n\\u0131r\\u0131n\\u0131 olu\\u015Fturur ve tek tip bir cevab\\u0131 yoktur. \\u0130ddia as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin i\\xE7eri\\u011Fine y\\xF6neliyorsa (hile, hukuka ayk\\u0131r\\u0131l\\u0131k, a\\u015F\\u0131r\\u0131 yararlanma) ayr\\u0131labilirlik devreye girer ve tahkim anla\\u015Fmas\\u0131 ayakta kal\\u0131r. Buna kar\\u015F\\u0131l\\u0131k iddia taraflar\\u0131n hi\\xE7 irade a\\xE7\\u0131klamam\\u0131\\u015F olmas\\u0131na y\\xF6neliyorsa (imzan\\u0131n sahteli\\u011Fi, hi\\xE7 var olmayan bir s\\xF6zle\\u015Fme, tamamen yetkisiz temsil) ayn\\u0131 sakatl\\u0131k tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131 da do\\u011Frudan vurur ve ayr\\u0131labilirlik burada koruma sa\\u011Flamaz.\"), mdx(\"p\", null, \"Kar\\u015F\\u0131la\\u015Ft\\u0131rmal\\u0131 hukuk da bu ayr\\u0131m\\u0131 desteklemektedir. \\u0130ngiliz hukukunda Fiona Trust karar\\u0131nda Lord Hoffmann, imzan\\u0131n sahte oldu\\u011Fu h\\xE2llerde tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n da ayakta kalmayaca\\u011F\\u0131n\\u0131 a\\xE7\\u0131k\\xE7a kabul etmi\\u015Ftir. ABD Y\\xFCksek Mahkemesi Buckeye karar\\u0131nda s\\xF6zle\\u015Fmenin hi\\xE7 kurulmad\\u0131\\u011F\\u0131 iddias\\u0131n\\u0131 bilin\\xE7li olarak kapsam d\\u0131\\u015F\\u0131nda b\\u0131rakm\\u0131\\u015F, Granite Rock Co. v. Teamsters (561 U.S. 287 (2010)) karar\\u0131nda ise \\\"kurulu\\u015F\\\" (formation) ile \\\"ge\\xE7erlilik\\\" (validity) itirazlar\\u0131n\\u0131 ay\\u0131rarak kurulu\\u015Fa y\\xF6nelik itirazlar\\u0131n mahkemece incelenebilece\\u011Fini teyit etmi\\u015Ftir. Birle\\u015Fik Krall\\u0131k Y\\xFCksek Mahkemesi Dallah Real Estate v Pakistan (\", \"[\", \"2010] UKSC 46) karar\\u0131nda da, taraf\\u0131n tahkim anla\\u015Fmas\\u0131yla hi\\xE7 ba\\u011Flanmad\\u0131\\u011F\\u0131 iddias\\u0131nda mahkemenin tam denetim yapabilece\\u011Fini kabul etmi\\u015Ftir.\"), mdx(\"h1\", null, \"6. Ayr\\u0131labilirlik ve Kompetenz-Kompetenz: Tamamlay\\u0131c\\u0131 Ama Farkl\\u0131 \\u0130ki \\u0130lke\"), mdx(\"p\", null, \"Bu iki ilke uygulamada s\\u0131kl\\u0131kla birlikte an\\u0131l\\u0131r ve zaman zaman birbirinin yerine kullan\\u0131l\\u0131r. Oysa cevaplad\\u0131klar\\u0131 sorular farkl\\u0131d\\u0131r. Ayr\\u0131labilirlik \\\"ne ge\\xE7erlidir\\\" sorusunu cevaplar ve tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin kaderini payla\\u015Fmamas\\u0131n\\u0131 sa\\u011Flar; T\\xFCrk hukukundaki dayanaklar\\u0131 HMK m. 412/4 ve m. 422/1 ile MTK m. 4/4 ve m. 7/H'dir. Kompetenz-Kompetenz ise \\\"kim karar verir\\\" sorusunu cevaplar ve bu de\\u011Ferlendirmeyi \\xF6ncelikle hakemin yapmas\\u0131n\\u0131 sa\\u011Flar; dayanaklar\\u0131 HMK m. 422/1 ve MTK m. 7/H'dir.\"), mdx(\"p\", null, \"\\u0130ki ilke aras\\u0131ndaki ba\\u011F mant\\u0131ksal bir zorunluluktan do\\u011Far. Ayr\\u0131labilirlik olmasayd\\u0131, Kompetenz-Kompetenz ilesinin de b\\xFCy\\xFCk \\xF6l\\xE7\\xFCde i\\u015Flevsiz kalaca\\u011F\\u0131n\\u0131 s\\xF6ylemek yanl\\u0131\\u015F olmayacakt\\u0131r. Zira b\\xF6yle bir durumda hakem heyeti as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeyi ge\\xE7ersiz buldu\\u011Fu anda kendi yetkisinin dayana\\u011F\\u0131n\\u0131 da yok etmi\\u015F olacakt\\u0131. HMK m. 422/1'in son c\\xFCmlesi ile MTK m. 7/H'nin ayn\\u0131 y\\xF6ndeki h\\xFCkm\\xFC tam da bu k\\u0131s\\u0131r d\\xF6ng\\xFCy\\xFC k\\u0131rmak i\\xE7in sevk edilmi\\u015Ftir.\"), mdx(\"p\", null, \"Nitekim Yarg\\u0131tay \\u0130\\xE7tihatlar\\u0131 Birle\\u015Ftirme Hukuk Genel Kurulu da 19.06.2020 tarihli ve E. 2019/4, K. 2020/1 say\\u0131l\\u0131 karar\\u0131nda iki ilkeyi birbirine ba\\u011Fl\\u0131 bi\\xE7imde ele alm\\u0131\\u015F, tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n ayr\\u0131labilirli\\u011Fi ve ba\\u011F\\u0131ms\\u0131zl\\u0131\\u011F\\u0131 ilkesi gere\\u011Fince hakemin kendi yetkisi hakk\\u0131nda karar verebilmesinin kabul edildi\\u011Fini, bu d\\xFCzenlemenin tahkime s\\xFCrat kazand\\u0131rmay\\u0131 ve tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n ge\\xE7ersizli\\u011Fi ileri s\\xFCr\\xFClerek tahkimin bertaraf edilmesini \\xF6nlemeyi ama\\xE7lad\\u0131\\u011F\\u0131n\\u0131 vurgulam\\u0131\\u015Ft\\u0131r.\"), mdx(\"h1\", null, \"7. Milletleraras\\u0131 Tahkim Hukukunda \\u0130lkenin Geli\\u015Fimi\"), mdx(\"p\", null, \"Ayr\\u0131labilirlik bug\\xFCn milletleraras\\u0131 tahkim hukukunun tart\\u0131\\u015Fmas\\u0131z kabul edilen ilkelerinden biridir. Ancak bu konuma ula\\u015Fmas\\u0131, yirminci y\\xFCzy\\u0131l\\u0131n ikinci yar\\u0131s\\u0131na yay\\u0131lan yarg\\u0131sal ve doktrinel geli\\u015Fmelerin sonucudur.\"), mdx(\"h2\", null, \"7.1. Milletleraras\\u0131 d\\xFCzenlemeler\"), mdx(\"p\", null, \"UNCITRAL Model Kanunu m. 16(1), bir s\\xF6zle\\u015Fmenin par\\xE7as\\u0131n\\u0131 olu\\u015Fturan tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n s\\xF6zle\\u015Fmenin di\\u011Fer h\\xFCk\\xFCmlerinden ba\\u011F\\u0131ms\\u0131z bir anla\\u015Fma say\\u0131laca\\u011F\\u0131n\\u0131 ve hakem heyetinin as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin h\\xFCk\\xFCms\\xFCzl\\xFC\\u011F\\xFCne karar vermesinin kendili\\u011Finden tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n h\\xFCk\\xFCms\\xFCzl\\xFC\\u011F\\xFC sonucunu do\\u011Furmayaca\\u011F\\u0131n\\u0131 a\\xE7\\u0131k\\xE7a h\\xFCkme ba\\u011Flam\\u0131\\u015Ft\\u0131r. T\\xFCrk mevzuat\\u0131ndaki d\\xFCzenlemeler de do\\u011Frudan bu h\\xFCk\\xFCmden esinlenmi\\u015Ftir.\"), mdx(\"p\", null, \"1958 tarihli New York S\\xF6zle\\u015Fmesi'nde ilke a\\xE7\\u0131k\\xE7a d\\xFCzenlenmemi\\u015F olmakla birlikte, yukar\\u0131da de\\u011Finilen m. V(1)(a) h\\xFCkm\\xFCn\\xFCn tahkim anla\\u015Fmas\\u0131 i\\xE7in ba\\u011F\\u0131ms\\u0131z bir ba\\u011Flama kural\\u0131 \\xF6ng\\xF6rmesi, ilkenin uygulanmas\\u0131na elveri\\u015Fli bir zemin haz\\u0131rlam\\u0131\\u015Ft\\u0131r.\"), mdx(\"p\", null, \"Kurumsal tahkim kurallar\\u0131 bak\\u0131m\\u0131ndan ise ICC Tahkim Kurallar\\u0131 m. 6(9), LCIA Tahkim Kurallar\\u0131 m. 23.2 ve UNCITRAL Tahkim Kurallar\\u0131 m. 23(1) ilkeyi a\\xE7\\u0131k\\xE7a benimsemektedir. \\u0130stanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) Tahkim Kurallar\\u0131'n\\u0131n hakem kurulunun yetkisine ili\\u015Fkin h\\xFCkm\\xFC de ayn\\u0131 do\\u011Frultudad\\u0131r.\"), mdx(\"h2\", null, \"7.2. \\u0130ngiliz hukuku\"), mdx(\"p\", null, \"Ayr\\u0131labilirlik ilkesi \\u0130ngiliz hukukunda uzun y\\u0131llar yarg\\u0131 kararlar\\u0131yla \\u015Fekillenmi\\u015F, Harbour Assurance v Kansa General International Insurance (\", \"[\", \"1993] QB 701) karar\\u0131yla hukuka ayk\\u0131r\\u0131l\\u0131k iddialar\\u0131 bak\\u0131m\\u0131ndan da kabul edilmi\\u015F, nihayet Arbitration Act 1996 m. 7 ile a\\xE7\\u0131k bir kanuni d\\xFCzenlemeye kavu\\u015Fmu\\u015Ftur.\"), mdx(\"p\", null, \"Bu yakla\\u015F\\u0131m\\u0131n en \\xF6nemli yans\\u0131mas\\u0131 Fiona Trust & Holding Corporation v Privalov (\", \"[\", \"2007] UKHL 40, Premium Nafta Products Ltd v Fili Shipping Co Ltd ad\\u0131yla da an\\u0131l\\u0131r) karar\\u0131nda g\\xF6r\\xFClmektedir. Uyu\\u015Fmazl\\u0131kta taraflardan biri, as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin r\\xFC\\u015Fvet ve yolsuzluk nedeniyle ge\\xE7ersiz oldu\\u011Funu, buna ba\\u011Fl\\u0131 olarak tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n da ge\\xE7ersiz say\\u0131lmas\\u0131 gerekti\\u011Fini ileri s\\xFCrm\\xFC\\u015Ft\\xFCr. Lordlar Kamaras\\u0131 bu iddiay\\u0131 kabul etmemi\\u015F, as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeye y\\xF6neltilen ge\\xE7ersizlik sebeplerinin do\\u011Frudan tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131 hedef almad\\u0131k\\xE7a tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131 etkilemeyece\\u011Fini vurgulam\\u0131\\u015Ft\\u0131r. Mahkeme ayr\\u0131ca, ticari hayat\\u0131n ola\\u011Fan ak\\u0131\\u015F\\u0131 i\\xE7erisinde taraflar\\u0131n uyu\\u015Fmazl\\u0131klar\\u0131n\\u0131n tek bir merci \\xF6n\\xFCnde \\xE7\\xF6z\\xFClmesini istemelerinin beklenebilece\\u011Fini belirterek, tahkim anla\\u015Fmalar\\u0131n\\u0131n dar yoruma tabi tutulmamas\\u0131 gerekti\\u011Fini ifade etmi\\u015Ftir.\"), mdx(\"h2\", null, \"7.3. Amerikan hukuku\"), mdx(\"p\", null, \"ABD Y\\xFCksek Mahkemesi'nin Prima Paint Corp. v. Flood & Conklin Manufacturing Co. (388 U.S. 395 (1967)) karar\\u0131 bu alandaki d\\xF6n\\xFCm noktas\\u0131d\\u0131r. Mahkeme, as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin hile nedeniyle ge\\xE7ersiz oldu\\u011Fu iddias\\u0131n\\u0131n tek ba\\u015F\\u0131na tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131 ge\\xE7ersiz h\\xE2le getirmeyece\\u011Fine, ge\\xE7ersizlik iddias\\u0131 do\\u011Frudan tahkim anla\\u015Fmas\\u0131na y\\xF6nelmedi\\u011Fi s\\xFCrece s\\xF6zle\\u015Fmenin b\\xFCt\\xFCn\\xFCne ili\\u015Fkin itirazlar\\u0131n hakemlerce incelenece\\u011Fine h\\xFCkmetmi\\u015Ftir.\"), mdx(\"p\", null, \"Bu yakla\\u015F\\u0131m Buckeye Check Cashing, Inc. v. Cardegna (546 U.S. 440 (2006)) karar\\u0131yla peki\\u015Ftirilmi\\u015F, as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin tamamen h\\xFCk\\xFCms\\xFCz oldu\\u011Fu iddia edilse dahi bunun tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131 kendili\\u011Finden ge\\xE7ersiz k\\u0131lmayaca\\u011F\\u0131 a\\xE7\\u0131k\\xE7a ifade edilmi\\u015Ftir. Ancak yukar\\u0131da belirtildi\\u011Fi \\xFCzere, s\\xF6zle\\u015Fmenin hi\\xE7 kurulmad\\u0131\\u011F\\u0131 iddias\\u0131 bu karar\\u0131n kapsam\\u0131 d\\u0131\\u015F\\u0131nda b\\u0131rak\\u0131lm\\u0131\\u015F ve bu bo\\u015Fluk Granite Rock karar\\u0131yla doldurulmu\\u015Ftur.\"), mdx(\"h2\", null, \"7.4. Frans\\u0131z hukuku\"), mdx(\"p\", null, \"Frans\\u0131z hukuku ilkenin geli\\u015Fiminde \\xF6nc\\xFC rol \\xFCstlenmi\\u015Ftir. Ets Raymond Gosset c. Carapelli karar\\u0131yla (Cass. civ. 1re, 07.05.1963) \\u015Fekillenen yakla\\u015F\\u0131m uyar\\u0131nca, milletleraras\\u0131 tahkim anla\\u015Fmas\\u0131 as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin ge\\xE7ersizli\\u011Finden kural olarak etkilenmez. \\u0130lke bug\\xFCn Frans\\u0131z Usul Kanunu (Code de proc\\xE9dure civile) m. 1447'de a\\xE7\\u0131k\\xE7a d\\xFCzenlenmi\\u015Ftir. Buna g\\xF6re tahkim anla\\u015Fmas, ili\\u015Fkin oldu\\u011Fu s\\xF6zle\\u015Fmeden ba\\u011F\\u0131ms\\u0131zd\\u0131r ve s\\xF6zle\\u015Fmenin etkisizli\\u011Finden etkilenmez.\"), mdx(\"h2\", null, \"7.5. \\u0130svi\\xE7re hukuku\"), mdx(\"p\", null, \"\\u0130svi\\xE7re hukukunda ilke, Milletleraras\\u0131 \\xD6zel Hukuk Kanunu (IPRG/LDIP) m. 178/3'te d\\xFCzenlenmi\\u015Ftir. An\\u0131lan h\\xFCkme g\\xF6re tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n ge\\xE7erlili\\u011Fi, as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin ge\\xE7erli olmad\\u0131\\u011F\\u0131 gerek\\xE7esiyle tart\\u0131\\u015Fma konusu yap\\u0131lamaz. \\u0130svi\\xE7re hukukunda da ilkenin mutlak olmad\\u0131\\u011F\\u0131, sakatl\\u0131\\u011F\\u0131n do\\u011Frudan tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131 da etkiledi\\u011Fi h\\xE2llerde tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n ayr\\u0131ca ge\\xE7ersiz say\\u0131labilece\\u011Fi kabul edilmektedir.\"), mdx(\"p\", null, \"B\\xFCt\\xFCn bu geli\\u015Fmeler, farkl\\u0131 hukuk sistemlerinin ilkeyi farkl\\u0131 kavramlarla a\\xE7\\u0131klamalar\\u0131na ra\\u011Fmen ayn\\u0131 sonuca ula\\u015Ft\\u0131klar\\u0131n\\u0131 g\\xF6stermektedir: as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin hukuki kaderi, kural olarak tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n hukuki kaderini belirlemez.\"), mdx(\"h1\", null, \"8. T\\xFCrk Hukukunda Ayr\\u0131labilirlik \\u0130lkesi ve Yarg\\u0131tay Uygulamas\\u0131\"), mdx(\"h2\", null, \"8.1. Kanuni d\\xFCzenleme: iki katmanl\\u0131 yap\\u0131\"), mdx(\"p\", null, \"T\\xFCrk hukukunda ayr\\u0131labilirlik ilkesi, biri maddi hukuk biri usul hukuku d\\xFCzleminde olmak \\xFCzere iki ayr\\u0131 katmanda d\\xFCzenlenmi\\u015Ftir. Bu ayr\\u0131m\\u0131n fark\\u0131nda olmak, ilkenin i\\u015Fleyi\\u015Fini kavramak bak\\u0131m\\u0131ndan belirleyicidir.\"), mdx(\"p\", null, \"Birinci katman, bir itiraz yasa\\u011F\\u0131d\\u0131r. HMK m. 412/4 h\\xFCkm\\xFC \\u015F\\xF6yledir: \\\"Tahkim s\\xF6zle\\u015Fmesine kar\\u015F\\u0131, as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin ge\\xE7erli olmad\\u0131\\u011F\\u0131 veya tahkim s\\xF6zle\\u015Fmesinin hen\\xFCz do\\u011Fmam\\u0131\\u015F olan bir uyu\\u015Fmazl\\u0131\\u011Fa ili\\u015Fkin oldu\\u011Fu itiraz\\u0131nda bulunulamaz.\\\" MTK m. 4/4 ayn\\u0131 y\\xF6nde bir h\\xFCk\\xFCm i\\xE7ermektedir. Bu d\\xFCzenlemeler, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131na kar\\u015F\\u0131 as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin ge\\xE7ersizli\\u011Fine dayanan bir savunma ileri s\\xFCr\\xFClmesini ba\\u015Ftan engellemektedir.\"), mdx(\"p\", null, \"\\u0130kinci katman, hakemin de\\u011Ferlendirme y\\xF6ntemini belirler. HMK m. 422/1 h\\xFCkm\\xFC \\u015F\\xF6yledir: \\\"Hakem veya hakem kurulu, tahkim s\\xF6zle\\u015Fmesinin mevcut veya ge\\xE7erli olup olmad\\u0131\\u011F\\u0131na ili\\u015Fkin itirazlar da d\\xE2hil olmak \\xFCzere, kendi yetkisi hakk\\u0131nda karar verebilir. Bu karar verilirken, bir s\\xF6zle\\u015Fmede yer alan tahkim \\u015Fart\\u0131, s\\xF6zle\\u015Fmenin di\\u011Fer h\\xFCk\\xFCmlerinden ba\\u011F\\u0131ms\\u0131z olarak de\\u011Ferlendirilir. Hakem veya hakem kurulunun as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin h\\xFCk\\xFCms\\xFCzl\\xFC\\u011F\\xFCne karar vermesi, tahkim s\\xF6zle\\u015Fmesinin kendili\\u011Finden h\\xFCk\\xFCms\\xFCzl\\xFC\\u011F\\xFC sonucunu do\\u011Furmaz.\\\" MTK m. 7/H, milletleraras\\u0131 tahkim bak\\u0131m\\u0131ndan bununla paralel bir d\\xFCzenleme getirmektedir.\"), mdx(\"p\", null, \"Buna ek olarak MTK m. 4/3, yukar\\u0131da 4.4 ba\\u015Fl\\u0131\\u011F\\u0131 alt\\u0131nda ele al\\u0131nd\\u0131\\u011F\\u0131 \\xFCzere, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n ge\\xE7erlili\\u011Fi i\\xE7in ba\\u011F\\u0131ms\\u0131z bir ba\\u011Flama kural\\u0131 \\xF6ng\\xF6rerek ilkenin kanunlar ihtilaf\\u0131 boyutunu tamamlamaktad\\u0131r.\"), mdx(\"h2\", null, \"8.2. Yarg\\u0131tay uygulamas\\u0131\"), mdx(\"p\", null, \"Yarg\\u0131tay 19. HD, 15.11.1995, E. 1995/9108, K. 1995/9685. Yarg\\u0131tay, tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeden do\\u011Facak veya onunla ilgili uyu\\u015Fmazl\\u0131klar\\u0131n \\xE7\\xF6z\\xFCm\\xFCn\\xFC d\\xFCzenleyen ba\\u011F\\u0131ms\\u0131z bir anla\\u015Fma oldu\\u011Funu, \\u015Fekli ve maddi bak\\u0131mdan ge\\xE7erlili\\u011Finin as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeden ayr\\u0131 de\\u011Ferlendirilmesi gerekti\\u011Fini a\\xE7\\u0131k\\xE7a ifade etmi\\u015Ftir. Buna g\\xF6re as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin feshedilmesi, s\\xFCresinin sona ermesi veya ask\\u0131ya al\\u0131nmas\\u0131 tek ba\\u015F\\u0131na tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131 ortadan kald\\u0131rmaz.\"), mdx(\"p\", null, \"Bu karar\\u0131n tarihi \\xF6zel olarak dikkat \\xE7ekicidir. Karar, HUMK d\\xF6neminde, yani T\\xFCrk hukukunda ayr\\u0131labilirli\\u011Fe dair herhangi bir kanuni d\\xFCzenleme bulunmad\\u0131\\u011F\\u0131 bir d\\xF6nemde verilmi\\u015Ftir. Yarg\\u0131tay, ilkeyi Milletleraras\\u0131 Tahkim Kanunu'ndan 6, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndan 16 y\\u0131l \\xF6nce i\\xE7tihat yoluyla benimsemi\\u015Ftir.\"), mdx(\"p\", null, \"Yarg\\u0131tay 11. HD, 23.03.2010, E. 2008/5901, K. 2010/3203 ve Yarg\\u0131tay HGK, 22.02.2012, E. 2011/11-742, K. 2012/82 kararlar\\u0131 ise, ayn\\u0131 uyu\\u015Fmazl\\u0131\\u011F\\u0131n farkl\\u0131 a\\u015Famalar\\u0131na ili\\u015Fkin iki karard\\u0131r. Bir navlun s\\xF6zle\\u015Fmesinden do\\u011Fan demuraj alaca\\u011F\\u0131 davas\\u0131nda, yerel mahkeme tahkim itiraz\\u0131n\\u0131 kabul ederek g\\xF6revsizlik karar\\u0131 vermi\\u015F, 11. Hukuk Dairesi bu karar\\u0131 bozmu\\u015F, yerel mahkeme direnmi\\u015F ve nihayet Hukuk Genel Kurulu \\xD6zel Daire bozmas\\u0131n\\u0131 benimseyerek direnme karar\\u0131n\\u0131 bozmu\\u015Ftur.\"), mdx(\"p\", null, \"\\xD6zel Daire karar\\u0131nda ayr\\u0131labilirlik ilkesi net bi\\xE7imde ortaya konulmu\\u015F, ancak somut olayda gemi y\\xF6neticisi s\\u0131fat\\u0131yla hareket eden \\u015Firkete tahkim s\\xF6zle\\u015Fmesi yapma yetkisi verilmedi\\u011Fi tespit edilerek tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n bu nedenle ge\\xE7ersiz oldu\\u011Fu sonucuna var\\u0131lm\\u0131\\u015Ft\\u0131r. Karar, m\\xFClga BK m. 388/2 ve HUMK m. 63 h\\xFCk\\xFCmlerine dayanm\\u0131\\u015Ft\\u0131r. Bu h\\xFCk\\xFCmlerin y\\xFCr\\xFCrl\\xFCkteki kar\\u015F\\u0131l\\u0131klar\\u0131 TBK m. 504/3 ve HMK m. 74't\\xFCr ve her ikisi de vekilin tahkim s\\xF6zle\\u015Fmesi yapabilmesi i\\xE7in \\xF6zel olarak yetkilendirilmi\\u015F olmas\\u0131n\\u0131 aramaktad\\u0131r. Karar ayr\\u0131ca, acentenin \\xF6zel ve yaz\\u0131l\\u0131 bir muvafakat olmaks\\u0131z\\u0131n m\\xFCvekkili ad\\u0131na s\\xF6zle\\u015Fme akdetmeye yetkili olmad\\u0131\\u011F\\u0131na da i\\u015Faret etmi\\u015Ftir.\"), mdx(\"p\", null, \"Bu kararlar, ayr\\u0131labilirlik ilkesinin tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131 mutlak bi\\xE7imde koruyan bir ilke olmad\\u0131\\u011F\\u0131n\\u0131, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n kendi kurulu\\u015F ve ge\\xE7erlilik \\u015Fartlar\\u0131n\\u0131n ayr\\u0131ca incelenece\\u011Fini ortaya koymaktad\\u0131r. T\\xFCrk uygulamas\\u0131nda ayr\\u0131labilirlik ilkesinin en s\\u0131k kar\\u015F\\u0131la\\u015F\\u0131lan s\\u0131n\\u0131r\\u0131, tam da bu \\xF6zel temsil yetkisi meselesidir.\"), mdx(\"p\", null, \"Yarg\\u0131tay \\u0130BHGK, 19.06.2020, E. 2019/4, K. 2020/1 ise sigorta tahkiminde ba\\u015Fvurulacak kanun yoluna ili\\u015Fkin olup, kararda tahkimin temel yap\\u0131s\\u0131na dair \\xF6nemli tespitlerde bulunulmu\\u015F, tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n ayr\\u0131labilirli\\u011Fi (ba\\u011F\\u0131ms\\u0131zl\\u0131\\u011F\\u0131) ilkesi ile hakemin kendi yetkisi hakk\\u0131nda karar verebilmesi (Kompetenz-Kompetenz) ilkesinin milletleraras\\u0131 tahkim hukukunun temel yap\\u0131sal ilkeleri aras\\u0131nda yer ald\\u0131\\u011F\\u0131 ifade edilmi\\u015Ftir. Karar, ayr\\u0131labilirli\\u011Fi teorik bir ge\\xE7erlilik kural\\u0131 olarak de\\u011Fil, tahkim yarg\\u0131lamas\\u0131n\\u0131n s\\xFCratini ve etkinli\\u011Fini sa\\u011Flamay\\u0131 ama\\xE7layan i\\u015Flevsel bir ilke olarak konumland\\u0131rmas\\u0131 bak\\u0131m\\u0131ndan \\xF6nemlidir.\"), mdx(\"p\", null, \"Bu kararlar birlikte de\\u011Ferlendirildi\\u011Finde, T\\xFCrk yarg\\u0131 uygulamas\\u0131n\\u0131n milletleraras\\u0131 tahkim hukukuyla uyumlu bir yakla\\u015F\\u0131m benimsedi\\u011Fi g\\xF6r\\xFClmektedir. Yarg\\u0131tay bir yandan tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n ba\\u011F\\u0131ms\\u0131zl\\u0131\\u011F\\u0131n\\u0131 kabul ederek taraflar\\u0131n tahkim iradesini korumakta, di\\u011Fer yandan tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n kendi kurulu\\u015Funa ili\\u015Fkin sakatl\\u0131klar\\u0131n ayr\\u0131ca incelenmesi gerekti\\u011Fini vurgulayarak ilkenin s\\u0131n\\u0131rlar\\u0131n\\u0131 \\xE7izmektedir.\"), mdx(\"h1\", null, \"9. Uygulamaya \\u0130li\\u015Fkin \\xC7\\u0131kar\\u0131mlar\"), mdx(\"p\", null, \"Ayr\\u0131labilirlik ilkesi, s\\xF6zle\\u015Fme m\\xFCzakerelerinde ve uyu\\u015Fmazl\\u0131k y\\xF6netiminde somut sonu\\xE7lar do\\u011Furur. Bu ilke \\u0131\\u015F\\u0131\\u011F\\u0131nda pratikten dikkat edilmesi gerekti\\u011Fini d\\xFC\\u015F\\xFCnd\\xFC\\u011F\\xFCm\\xFCz hususlar\\u0131 a\\u015Fa\\u011F\\u0131da s\\u0131ral\\u0131yoruz:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n    parentName: \"ul\"\n  }, \"Tahkim anla\\u015Fmas\\u0131na uygulanacak hukuku ayr\\u0131ca ve a\\xE7\\u0131k\\xE7a belirleyin. MTK m. 4/3 ile \\u0130ngiliz hukukundaki yeni m. 6A birlikte de\\u011Ferlendirildi\\u011Finde, as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fme i\\xE7in yap\\u0131lan hukuk se\\xE7iminin tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131 da kapsad\\u0131\\u011F\\u0131n\\u0131 varsaymak art\\u0131k g\\xFCvenli de\\u011Fildir. Tahkim \\u015Fart\\u0131na uygulanacak hukuk, as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin hukukundan ve tahkim yerinden ayr\\u0131 bir c\\xFCmleyle kararla\\u015Ft\\u0131r\\u0131lmal\\u0131d\\u0131r.\"), mdx(\"li\", {\n    parentName: \"ul\"\n  }, \"Tahkim yeri ile esas s\\xF6zle\\u015Fmenin hukukunu farkl\\u0131 se\\xE7iyorsan\\u0131z, bunu bilin\\xE7li bir tercih olarak yap\\u0131n. Zira bu iki unsurun farkl\\u0131la\\u015Fmas\\u0131, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n ge\\xE7erlili\\u011Finin hi\\xE7 beklenmeyen bir hukuka g\\xF6re de\\u011Ferlendirilmesi sonucunu do\\u011Furabilir.\"), mdx(\"li\", {\n    parentName: \"ul\"\n  }, \"Vek\\xE2letname, imza sirk\\xFCleri ve yetki belgelerinde tahkim yetkisini \\xF6zel olarak d\\xFCzenleyin. TBK m. 504/3 ve HMK m. 74 uyar\\u0131nca tahkim s\\xF6zle\\u015Fmesi yapmak \\xF6zel yetki gerektirir. Yarg\\u0131tay uygulamas\\u0131nda tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n ge\\xE7ersiz say\\u0131ld\\u0131\\u011F\\u0131 h\\xE2llerin \\xF6nemli bir k\\u0131sm\\u0131 bu eksiklikten kaynaklanmaktad\\u0131r. Acente, gemi y\\xF6neticisi, distrib\\xFCt\\xF6r gibi arac\\u0131 s\\u0131fat\\u0131yla hareket eden ki\\u015Filerin imzalad\\u0131\\u011F\\u0131 s\\xF6zle\\u015Fmelerde bu husus ayr\\u0131ca teyit edilmelidir.\"), mdx(\"li\", {\n    parentName: \"ul\"\n  }, \"S\\xF6zle\\u015Fmeyi sona erdirirken tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n ayakta kalaca\\u011F\\u0131n\\u0131 teyit edin. Fesih, ibra veya sulh protokollerinde tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n varl\\u0131\\u011F\\u0131n\\u0131 s\\xFCrd\\xFCrece\\u011Fine (\\\"survival\\\") dair a\\xE7\\u0131k bir kayda yer verilmesi, sonradan do\\u011Fabilecek tart\\u0131\\u015Fmalar\\u0131 ba\\u015Ftan \\xF6nler.\"), mdx(\"li\", {\n    parentName: \"ul\"\n  }, \"Kar\\u015F\\u0131 taraf\\u0131n as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin ge\\xE7ersizli\\u011Fini ileri s\\xFCrmesi h\\xE2linde tahkim itiraz\\u0131ndan vazge\\xE7meyin. Bu iddia, kural olarak tahkim yarg\\u0131lamas\\u0131n\\u0131n devam\\u0131na engel de\\u011Fildir ve hakem heyeti taraf\\u0131ndan incelenebilir.\")), mdx(\"h1\", null, \"10. SONU\\xC7\"), mdx(\"p\", null, \"Ayr\\u0131labilirlik ilkesi, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeden ba\\u011F\\u0131ms\\u0131z bir hukuki i\\u015Flem olarak de\\u011Ferlendirilmesini sa\\u011Flayarak, taraflar\\u0131n tahkim iradesini as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeye y\\xF6neltilen genel ge\\xE7ersizlik iddialar\\u0131 kar\\u015F\\u0131s\\u0131nda korumaktad\\u0131r. Bu y\\xF6n\\xFCyle ilke, Kompetenz-Kompetenz ile birlikte tahkim yarg\\u0131lamas\\u0131n\\u0131n etkinli\\u011Fini m\\xFCmk\\xFCn k\\u0131lan iki yap\\u0131sal g\\xFCvenceden birini olu\\u015Fturmaktad\\u0131r.\"), mdx(\"p\", null, \"Bununla birlikte ilke, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131na mutlak bir dokunulmazl\\u0131k kazand\\u0131rmaz. Tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n kendi kurulu\\u015Funa ve ge\\xE7erlili\\u011Fine ili\\u015Fkin sakatl\\u0131klar her zaman ayr\\u0131ca incelenmeye devam eder. T\\xFCrk uygulamas\\u0131nda bu s\\u0131n\\u0131r\\u0131n en somut g\\xF6r\\xFCn\\xFCm\\xFC, tahkim s\\xF6zle\\u015Fmesi yapma konusundaki \\xF6zel temsil yetkisidir.\"), mdx(\"p\", null, \"T\\xFCrk hukuku, ilkeyi hem HMK ve Milletleraras\\u0131 Tahkim Kanunu d\\xFCzeyinde a\\xE7\\u0131k h\\xFCk\\xFCmlerle benimsemi\\u015F hem de Yarg\\u0131tay i\\xE7tihad\\u0131yla, \\xFCstelik kanuni d\\xFCzenlemelerden \\xE7ok \\xF6nce, uygulamaya ta\\u015F\\u0131m\\u0131\\u015Ft\\u0131r. Bu tablo, T\\xFCrk tahkim hukukunun \\xE7a\\u011Fda\\u015F milletleraras\\u0131 tahkim anlay\\u0131\\u015F\\u0131yla uyumunu ortaya koymaktad\\u0131r.\"), mdx(\"p\", null, \"Serinin bir sonraki yaz\\u0131s\\u0131nda, tahkim iradesinin ge\\xE7erlili\\u011Finin \\xF6n ko\\u015Fulu olan tahkime elveri\\u015Flilik (arbitrability) ilkesini ele alaca\\u011F\\u0131z.\"), mdx(\"p\", null, \"Serinin ilk yaz\\u0131s\\u0131 i\\xE7in: Tahkimin Temel \\u0130lkeleri #1: Kompetenz-Kompetenz \\u0130lkesi (\", mdx(\"a\", {\n    parentName: \"p\",\n    \"href\": \"https://kesikli.com/tr/news-insight/2026-06-15-kompetenz-kompetenz-ilkesi/\"\n  }, \"https://kesikli.com/tr/news-insight/2026-06-15-kompetenz-kompetenz-ilkesi/\"), \" )\"), mdx(\"h1\", null, \"S\\u0131k\\xE7a Sorulan Sorular\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n    parentName: \"ul\"\n  }, \"S\\xF6zle\\u015Fmemiz ge\\xE7ersiz say\\u0131l\\u0131rsa tahkim \\u015Fart\\u0131 da ge\\xE7ersiz mi olur? Kural olarak hay\\u0131r. As\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin ge\\xE7ersizli\\u011Fi, feshi veya sona ermesi tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131 kendili\\u011Finden ortadan kald\\u0131rmaz. Tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n da ge\\xE7ersiz say\\u0131labilmesi i\\xE7in sakatl\\u0131\\u011F\\u0131n do\\u011Frudan tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131 hedef almas\\u0131 gerekir.\"), mdx(\"li\", {\n    parentName: \"ul\"\n  }, \"As\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmenin hukukunu se\\xE7tik. Bu se\\xE7im tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131 da kapsar m\\u0131? Zorunlu olarak kapsamaz. T\\xFCrk hukukunda MTK m. 4/3 uyar\\u0131nca tahkim anla\\u015Fmas\\u0131 i\\xE7in ayr\\u0131 bir hukuk se\\xE7ilmemi\\u015Fse T\\xFCrk hukuku uygulan\\u0131r. \\u0130ngiliz hukukunda ise 1 A\\u011Fustos 2025'ten itibaren, a\\xE7\\u0131k bir anla\\u015Fma yoksa tahkim yeri hukuku uygulanmaktad\\u0131r. Bu nedenle tahkim \\u015Fart\\u0131na uygulanacak hukukun ayr\\u0131ca kararla\\u015Ft\\u0131r\\u0131lmas\\u0131 \\xF6nerilir.\"), mdx(\"li\", {\n    parentName: \"ul\"\n  }, \"S\\xF6zle\\u015Fmeyi imzalayan ki\\u015Finin tahkim yetkisi yoksa ne olur? TBK m. 504/3 ve HMK m. 74 uyar\\u0131nca tahkim s\\xF6zle\\u015Fmesi yapmak \\xF6zel yetki gerektirir. Bu yetkinin bulunmamas\\u0131, ayr\\u0131labilirlik ilkesine ra\\u011Fmen tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131 ge\\xE7ersiz k\\u0131labilir. Yarg\\u0131tay uygulamas\\u0131nda bu y\\xF6nde kararlar mevcuttur.\"), mdx(\"li\", {\n    parentName: \"ul\"\n  }, \"Ayr\\u0131labilirlik ile Kompetenz-Kompetenz ayn\\u0131 \\u015Fey midir? Hay\\u0131r. Ayr\\u0131labilirlik \\\"ne ge\\xE7erlidir\\\" sorusunu, Kompetenz-Kompetenz ise \\\"kim karar verir\\\" sorusunu cevaplar. \\u0130ki ilke birbirini tamamlar, ancak i\\u015Flevleri farkl\\u0131d\\u0131r.\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"@\\uFEFF\\xD6mer KES\\u0130KL\\u0130\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"@\\uFEFFSena G\\xDCNG\\xD6RD\\xDC\")));\n}\n;\nMDXContent.isMDXComponent = true;","fields":{"slug":"/tr/news-insight/2026-08-26-tahkimde-ayrilabilirlik-seperability-turk-hukuku/"}},"index":{"frontmatter":{"calltoaction":{"ctaline":"Bizimle temasa geçin"}}},"bannerimage":{"edges":[{"node":{"id":"b30b9a75-b060-5168-ba76-138ea13c2729","frontmatter":{"description":null,"image":{"childImageSharp":{"fluid":{"aspectRatio":1.2658227848101267,"src":"/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/14b42/pic01.jpg","srcSet":"/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/f836f/pic01.jpg 200w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/2244e/pic01.jpg 400w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/14b42/pic01.jpg 800w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/47498/pic01.jpg 1200w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/0e329/pic01.jpg 1600w","srcWebp":"/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/58556/pic01.webp","srcSetWebp":"/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/61e93/pic01.webp 200w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/1f5c5/pic01.webp 400w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/58556/pic01.webp 800w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/99238/pic01.webp 1200w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/7c22d/pic01.webp 1600w","sizes":"(max-width: 800px) 100vw, 800px"}}}}}}]},"mobileimg":{"edges":[{"node":{"frontmatter":{"image":{"childImageSharp":{"fluid":{"sizes":"(max-width: 490px) 100vw, 490px","aspectRatio":1.2694300518134716,"src":"/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/0f349/pic01.jpg","srcSet":"/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/0f349/pic01.jpg 490w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/ed175/pic01.jpg 1600w","srcWebp":"/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/b4492/pic01.webp","srcSetWebp":"/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/b4492/pic01.webp 490w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/307cc/pic01.webp 1600w"}}}}}}]},"related":{"edges":[{"node":{"id":"8f5e9780-5ac1-5f8b-8b1d-6f5b8fa9c061","fields":{"slug":"/tr/news-insight/2026-06-15-kompetenz-kompetenz-ilkesi/"},"frontmatter":{"title":"Kompetenz- Kompetenz İlkesi","templateKey":"blog-post","date":"Haziran 15, 2026","featuredpost":true,"featuredimage":{"childImageSharp":{"fluid":{"aspectRatio":1.7777777777777777,"src":"/static/c6d277ae15ccae7f91fb4e8670193ec4/c4ecb/kompetenz-tr.png","srcSet":"/static/c6d277ae15ccae7f91fb4e8670193ec4/9b61e/kompetenz-tr.png 240w,\n/static/c6d277ae15ccae7f91fb4e8670193ec4/200e5/kompetenz-tr.png 480w,\n/static/c6d277ae15ccae7f91fb4e8670193ec4/c4ecb/kompetenz-tr.png 768w","srcWebp":"/static/c6d277ae15ccae7f91fb4e8670193ec4/dd090/kompetenz-tr.webp","srcSetWebp":"/static/c6d277ae15ccae7f91fb4e8670193ec4/1f514/kompetenz-tr.webp 240w,\n/static/c6d277ae15ccae7f91fb4e8670193ec4/61162/kompetenz-tr.webp 480w,\n/static/c6d277ae15ccae7f91fb4e8670193ec4/dd090/kompetenz-tr.webp 768w","sizes":"(max-width: 768px) 100vw, 768px"}}},"type":"Bilgi Notu"}}},{"node":{"id":"97063570-2fbb-5b0b-8281-cb26c369bc0d","fields":{"slug":"/tr/news-insight/2026-01-13-iflas-davalarinda-tahkime-elverislilik/"},"frontmatter":{"title":"İflas Davalarında Tahkime Elverişlilik","templateKey":"blog-post","date":"Ocak 13, 2026","featuredpost":true,"featuredimage":{"childImageSharp":{"fluid":{"aspectRatio":1.7777777777777777,"src":"/static/e0eae5915a63f5597d6d97cd24e64406/c4ecb/tahki-m-elveri-s.png","srcSet":"/static/e0eae5915a63f5597d6d97cd24e64406/9b61e/tahki-m-elveri-s.png 240w,\n/static/e0eae5915a63f5597d6d97cd24e64406/200e5/tahki-m-elveri-s.png 480w,\n/static/e0eae5915a63f5597d6d97cd24e64406/c4ecb/tahki-m-elveri-s.png 768w","srcWebp":"/static/e0eae5915a63f5597d6d97cd24e64406/dd090/tahki-m-elveri-s.webp","srcSetWebp":"/static/e0eae5915a63f5597d6d97cd24e64406/1f514/tahki-m-elveri-s.webp 240w,\n/static/e0eae5915a63f5597d6d97cd24e64406/61162/tahki-m-elveri-s.webp 480w,\n/static/e0eae5915a63f5597d6d97cd24e64406/dd090/tahki-m-elveri-s.webp 768w","sizes":"(max-width: 768px) 100vw, 768px"}}},"type":"Bilgi Notu"}}},{"node":{"id":"d99dd839-ddbf-56d8-a79a-a5635d3d2df8","fields":{"slug":"/tr/news-insight/2025-03-11-milletlerarasi-tahkimde-hakemin-reddine-lcia-kararlari-isiginda-genel-bir-bakis/"},"frontmatter":{"title":"Milletlerarası Tahkimde Hakemin Reddine LCIA Kararları Işığında Genel Bir Bakış","templateKey":"blog-post","date":"Mart 11, 2025","featuredpost":true,"featuredimage":{"childImageSharp":{"fluid":{"aspectRatio":1.7777777777777777,"src":"/static/8ca5c9e6fdd21f7c6462a240dfa037f2/60290/mthr.png","srcSet":"/static/8ca5c9e6fdd21f7c6462a240dfa037f2/9b61e/mthr.png 240w,\n/static/8ca5c9e6fdd21f7c6462a240dfa037f2/200e5/mthr.png 480w,\n/static/8ca5c9e6fdd21f7c6462a240dfa037f2/60290/mthr.png 700w","srcWebp":"/static/8ca5c9e6fdd21f7c6462a240dfa037f2/89afa/mthr.webp","srcSetWebp":"/static/8ca5c9e6fdd21f7c6462a240dfa037f2/1f514/mthr.webp 240w,\n/static/8ca5c9e6fdd21f7c6462a240dfa037f2/61162/mthr.webp 480w,\n/static/8ca5c9e6fdd21f7c6462a240dfa037f2/89afa/mthr.webp 700w","sizes":"(max-width: 700px) 100vw, 700px"}}},"type":"Bilgi Notu"}}},{"node":{"id":"eebe6091-0f1f-5cc5-9ffb-166cf73dc5dd","fields":{"slug":"/tr/news-insight/2025-02-27-tahkimde-hukuka-aykiri-yollarla-elde-edilen-delillerin-kabul-edilebilirligi/"},"frontmatter":{"title":"Tahkimde Hukuka Aykırı Yollarla Elde Edilen Delillerin Kabul Edilebilirliği","templateKey":"blog-post","date":"Şubat 27, 2025","featuredpost":true,"featuredimage":{"childImageSharp":{"fluid":{"aspectRatio":1.7777777777777777,"src":"/static/da39ab1881dab6f9dac85e34c6a09a40/60290/bilgi-notessss.png","srcSet":"/static/da39ab1881dab6f9dac85e34c6a09a40/9b61e/bilgi-notessss.png 240w,\n/static/da39ab1881dab6f9dac85e34c6a09a40/200e5/bilgi-notessss.png 480w,\n/static/da39ab1881dab6f9dac85e34c6a09a40/60290/bilgi-notessss.png 700w","srcWebp":"/static/da39ab1881dab6f9dac85e34c6a09a40/89afa/bilgi-notessss.webp","srcSetWebp":"/static/da39ab1881dab6f9dac85e34c6a09a40/1f514/bilgi-notessss.webp 240w,\n/static/da39ab1881dab6f9dac85e34c6a09a40/61162/bilgi-notessss.webp 480w,\n/static/da39ab1881dab6f9dac85e34c6a09a40/89afa/bilgi-notessss.webp 700w","sizes":"(max-width: 700px) 100vw, 700px"}}},"type":"Bilgi Notu"}}}]}},"pageContext":{"id":"5c117faa-847f-57f4-be85-d1462c6fb6e3","locale":"tr","tags":["Dava ve Tahkim"]}},"staticQueryHashes":["1648679342","2031439257","207305309","285983479","4052201756"]}