{"componentChunkName":"component---src-templates-blog-post-js","path":"/tr/news-insight/2026-06-15-kompetenz-kompetenz-ilkesi/","result":{"data":{"page":{"frontmatter":{"lang":"tr","title":"Kompetenz- Kompetenz İlkesi","description":"Kompetenz-Kompetenz-İlkesi","templateKey":"blog-post","tags":["Dava ve Tahkim"],"type":"Bilgi Notu","date":"Haziran 15, 2026","featuredimage":{"childImageSharp":{"fluid":{"base64":"","aspectRatio":1.7777777777777777,"src":"/static/c6d277ae15ccae7f91fb4e8670193ec4/8ba8a/kompetenz-tr.png","srcSet":"/static/c6d277ae15ccae7f91fb4e8670193ec4/1636f/kompetenz-tr.png 240w,\n/static/c6d277ae15ccae7f91fb4e8670193ec4/06beb/kompetenz-tr.png 480w,\n/static/c6d277ae15ccae7f91fb4e8670193ec4/8ba8a/kompetenz-tr.png 768w","srcWebp":"/static/c6d277ae15ccae7f91fb4e8670193ec4/921f9/kompetenz-tr.webp","srcSetWebp":"/static/c6d277ae15ccae7f91fb4e8670193ec4/97b9d/kompetenz-tr.webp 240w,\n/static/c6d277ae15ccae7f91fb4e8670193ec4/824d7/kompetenz-tr.webp 480w,\n/static/c6d277ae15ccae7f91fb4e8670193ec4/921f9/kompetenz-tr.webp 768w","sizes":"(max-width: 768px) 100vw, 768px"}}}},"body":"var _excluded = [\"components\"];\n\nfunction _extends() { _extends = Object.assign || function (target) { for (var i = 1; i < arguments.length; i++) { var source = arguments[i]; for (var key in source) { if (Object.prototype.hasOwnProperty.call(source, key)) { target[key] = source[key]; } } } return target; }; return _extends.apply(this, arguments); }\n\nfunction _objectWithoutProperties(source, excluded) { if (source == null) return {}; var target = _objectWithoutPropertiesLoose(source, excluded); var key, i; if (Object.getOwnPropertySymbols) { var sourceSymbolKeys = Object.getOwnPropertySymbols(source); for (i = 0; i < sourceSymbolKeys.length; i++) { key = sourceSymbolKeys[i]; if (excluded.indexOf(key) >= 0) continue; if (!Object.prototype.propertyIsEnumerable.call(source, key)) continue; target[key] = source[key]; } } return target; }\n\nfunction _objectWithoutPropertiesLoose(source, excluded) { if (source == null) return {}; var target = {}; var sourceKeys = Object.keys(source); var key, i; for (i = 0; i < sourceKeys.length; i++) { key = sourceKeys[i]; if (excluded.indexOf(key) >= 0) continue; target[key] = source[key]; } return target; }\n\n/* @jsxRuntime classic */\n\n/* @jsx mdx */\nvar _frontmatter = {\n  \"lang\": \"tr\",\n  \"templateKey\": \"blog-post\",\n  \"type\": \"Bilgi Notu\",\n  \"tags\": [\"Dava ve Tahkim\"],\n  \"title\": \"Kompetenz- Kompetenz İlkesi\",\n  \"date\": \"2026-06-15T07:20:25.211Z\",\n  \"description\": \"Kompetenz-Kompetenz-İlkesi\",\n  \"featuredpost\": true,\n  \"featuredimage\": \"/img/kompetenz-tr.png\"\n};\nvar layoutProps = {\n  _frontmatter: _frontmatter\n};\nvar MDXLayout = \"wrapper\";\nreturn function MDXContent(_ref) {\n  var components = _ref.components,\n      props = _objectWithoutProperties(_ref, _excluded);\n\n  return mdx(MDXLayout, _extends({}, layoutProps, props, {\n    components: components,\n    mdxType: \"MDXLayout\"\n  }), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"Tahkimin Temel \\u0130lkeleri #1: Kompetenz-Kompetenz \\u0130lkesi\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"Kompetenz-Kompetenz \\u0130lkesi: Hakemin Kendi Yetkisine Karar Verme Yetkisi ve T\\xFCrk Hukukundaki Yans\\u0131malar\\u0131\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"1. G\\u0130R\\u0130\\u015E\")), mdx(\"p\", null, \"Tahkim, taraf iradesine dayal\\u0131 yap\\u0131s\\u0131, uzmanl\\u0131k sa\\u011Flamas\\u0131 ve \\xE7o\\u011Fu durumda devlet yarg\\u0131lamas\\u0131na k\\u0131yasla daha h\\u0131zl\\u0131 ve esnek bir \\xE7\\xF6z\\xFCm zemini sunmas\\u0131 nedenleriyle, \\xF6zellikle ticari uyu\\u015Fmazl\\u0131klarda \\xF6nemini giderek art\\u0131rmaktad\\u0131r. Bununla birlikte, tahkim yarg\\u0131lamas\\u0131n\\u0131n etkin bir uyu\\u015Fmazl\\u0131k \\xE7\\xF6z\\xFCm y\\xF6ntemi olarak i\\u015Fleyebilmesi, yaln\\u0131zca taraflar\\u0131n tahkime y\\xF6nelme iradesine de\\u011Fil, ayn\\u0131 zamanda bu iradeyi koruyan ve destekleyen temel yap\\u0131sal ilkelere ba\\u011Fl\\u0131d\\u0131r. Bu ilkelerin ba\\u015F\\u0131nda, hakem veya hakem kurulunun kendi yetkisi hakk\\u0131nda karar verebilmesini ifade eden\\xA0\", mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"kompetenz-kompetenz ilkesi\"), \"\\xA0gelmektedir.\"), mdx(\"p\", null, \"S\\xF6z konusu ilke, yaln\\u0131zca teknik bir yetki kural\\u0131 olmay\\u0131p, tahkim ile devlet yarg\\u0131s\\u0131 aras\\u0131ndaki s\\u0131n\\u0131rlar\\u0131 belirleyen ve tahkim yarg\\u0131lamas\\u0131n\\u0131n i\\u015Flevselli\\u011Fini do\\u011Frudan etkileyen temel bir prensiptir. Zira bir uyu\\u015Fmazl\\u0131\\u011F\\u0131n tahkime tabi olup olmad\\u0131\\u011F\\u0131, tahkim s\\xF6zle\\u015Fmesinin ge\\xE7erlili\\u011Fi ya da kapsam\\u0131 gibi hususlar, tahkim yarg\\u0131lamas\\u0131n\\u0131n kaderini belirlemektedir. Kompetenz-kompetenz ilkesi, bu t\\xFCr itirazlar\\u0131n hangi merci taraf\\u0131ndan ve hangi a\\u015Famada de\\u011Ferlendirilece\\u011Fini d\\xFCzenleyerek tahkim sisteminin sa\\u011Fl\\u0131kl\\u0131 i\\u015Flemesini temin etmektedir.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"2. Kompetenz-Kompetenz \\u0130lkesinin Kavramsal \\xC7er\\xE7evesi\")), mdx(\"p\", null, \"Kompetenz-kompetenz ilkesi, Almanca k\\xF6kenli olup \\u201C\", mdx(\"em\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"yetki hakk\\u0131nda yetki\"), \"\\u201D anlam\\u0131na gelmektedir. \\u0130lke, hakem veya hakem kurulunun, kendi yarg\\u0131lama yetkisinin varl\\u0131\\u011F\\u0131, kapsam\\u0131 ve s\\u0131n\\u0131rlar\\u0131 hakk\\u0131nda karar verebilmesini ifade etmektedir. Bu kapsamda hakem heyeti, tahkim s\\xF6zle\\u015Fmesinin mevcut olup olmad\\u0131\\u011F\\u0131, ge\\xE7erlili\\u011Fi, kapsam\\u0131, uygulanabilirli\\u011Fi ve tahkime elveri\\u015Flili\\u011Fi gibi hususlar\\u0131 inceleyebilir.\"), mdx(\"p\", null, \"Doktrinde bu ilkenin iki y\\xF6n\\xFC oldu\\u011Fu kabul edilmektedir. \\u0130lkenin\\xA0\", mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"pozitif etkisi\"), \", hakemlerin kendi yetkileri hakk\\u0131nda do\\u011Frudan karar verebilmesini ifade ederken \", mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"negatif etkisi\"), \", devlet mahkemelerinin, hakem heyeti bu konuda de\\u011Ferlendirme yapmadan \\xF6nce tahkim yarg\\u0131lamas\\u0131na m\\xFCdahale etmekten ka\\xE7\\u0131nmas\\u0131n\\u0131 gerektirmektedir. B\\xF6ylece taraflardan birinin mahkemeye ba\\u015Fvurarak tahkim s\\xFCrecini geciktirmesi veya etkisiz h\\xE2le getirmesi engellenir.\"), mdx(\"p\", null, \"Kompetenz-kompetenz ilkesi, tahkim yarg\\u0131lamas\\u0131n\\u0131n temel ilkelerinden biri olarak, hakem kurullar\\u0131n\\u0131n yarg\\u0131lama \\xFCzerindeki\\xA0\", mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"fonksiyonel \\xF6zerkli\\u011Fini sa\\u011Flayan\"), \"\\xA0ve yarg\\u0131laman\\u0131n etkinli\\u011Fini art\\u0131ran \\xF6nemli bir yap\\u0131sal unsurdur. Bu ilke sayesinde, hakemler tahkim s\\xF6zle\\u015Fmesinin ge\\xE7erlili\\u011Fi, kapsam\\u0131 ve tahkime elveri\\u015Flili\\u011Fi gibi konularda karar verebilmekte; bu da tahkim s\\xFCrecinin gereksiz yarg\\u0131sal m\\xFCdahalelerle kesintiye u\\u011Framas\\u0131n\\u0131 \\xF6nlemektedir.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"3. Uluslararas\\u0131 Tahkim Hukukunda \\u0130lkenin Yeri\")), mdx(\"p\", null, \"Kompetenz-kompetenz ilkesi, uluslararas\\u0131 tahkim hukukunun yerle\\u015Fik prensiplerinden biri h\\xE2line gelmi\\u015Ftir. UNCITRAL \", mdx(\"em\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"(Birle\\u015Fmi\\u015F Milletler Uluslararas\\u0131 Ticaret Hukuku Komisyonu)\"), \" Model Kanunu\\u2019nun 16. maddesi, hakem kurulunun kendi yetkisi hakk\\u0131nda karar verebilece\\u011Fini a\\xE7\\u0131k\\xE7a d\\xFCzenlemektedir. 1958 tarihli New York S\\xF6zle\\u015Fmesi ise tahkim anla\\u015Fmalar\\u0131n\\u0131n tan\\u0131nmas\\u0131 ve uygulanmas\\u0131na \\xF6ncelik tan\\u0131yarak bu ilkeyi dolayl\\u0131 bi\\xE7imde desteklemektedir. Bunun yan\\u0131 s\\u0131ra ICSID \", mdx(\"em\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"(Uluslararas\\u0131 Yat\\u0131r\\u0131m Uyu\\u015Fmazl\\u0131klar\\u0131n\\u0131n \\xC7\\xF6z\\xFCm\\xFC Merkezi)\"), \" sistemi ile ICC \", mdx(\"em\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"(Milletleraras\\u0131 Ticaret Odas\\u0131)\"), \", LCIA \", mdx(\"em\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"(Londra Uluslararas\\u0131 Tahkim Mahkemesi)\"), \" ve SCC \", mdx(\"em\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"(Stockholm Ticaret Odas\\u0131)\"), \" gibi kurumsal tahkim kurallar\\u0131 da hakemlere bu y\\xF6nde a\\xE7\\u0131k yetki tan\\u0131maktad\\u0131r. Bu \\xE7er\\xE7evede, kompetenz-kompetenz ilkesi yaln\\u0131zca teorik bir kavram de\\u011Fil; uluslararas\\u0131 tahkim uygulamas\\u0131n\\u0131n etkinli\\u011Fini sa\\u011Flayan temel bir ara\\xE7 olarak kabul edilmektedir.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"Kar\\u015F\\u0131la\\u015Ft\\u0131rmal\\u0131 hukuk incelendi\\u011Finde kompetenz-kompetenz ilkesinin farkl\\u0131 yakla\\u015F\\u0131m ve uygulamalara tabi oldu\\u011Fu g\\xF6r\\xFClmektedir.\"), \" Frans\\u0131z hukuku, kompetenz-kompetenz ilkesinin \\xF6zellikle\\xA0negatif etkisini\\xA0en g\\xFC\\xE7l\\xFC \\u015Fekilde benimseyen sistemlerden biridir. Frans\\u0131z yakla\\u015F\\u0131m\\u0131na g\\xF6re, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131 a\\xE7\\u0131k\\xE7a ge\\xE7ersiz veya uygulanamaz olmad\\u0131\\u011F\\u0131 s\\xFCrece devlet mahkemeleri tahkim s\\xFCrecine m\\xFCdahale edememekte ve uyu\\u015Fmazl\\u0131\\u011F\\u0131n \\xF6ncelikle hakem heyeti taraf\\u0131ndan de\\u011Ferlendirilmesini esas almaktad\\u0131r. Bu yakla\\u015F\\u0131m, tahkim yarg\\u0131lamas\\u0131n\\u0131n \\xF6zerkli\\u011Fini ve s\\xFCreklili\\u011Fini koruma amac\\u0131 ta\\u015F\\u0131maktad\\u0131r.\"), mdx(\"p\", null, \"ABD hukukunda ise daha dengeli ve s\\xF6zle\\u015Fme odakl\\u0131 bir yakla\\u015F\\u0131m benimsendi\\u011Fi g\\xF6r\\xFClmektedir. Amerikan hukukunda, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n varl\\u0131\\u011F\\u0131 ve kapsam\\u0131 gibi e\\u015Fik meseleler kural olarak mahkemeler taraf\\u0131ndan incelenmektedir. Ancak taraflar, a\\xE7\\u0131k ve teredd\\xFCde yer b\\u0131rakmayacak \\u015Fekilde bu t\\xFCr meselelerin hakemler taraf\\u0131ndan karara ba\\u011Flanaca\\u011F\\u0131n\\u0131 kararla\\u015Ft\\u0131rm\\u0131\\u015Flarsa, bu durumda hakemlerin yetkisi kabul edilmektedir. Bu yakla\\u015F\\u0131m, \\xF6zellikle\\xA0\", mdx(\"em\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"First Options\"), \"\\xA0karar\\u0131 sonras\\u0131nda belirginle\\u015Fmi\\u015F olup, taraf iradesine a\\u011F\\u0131rl\\u0131k veren bir model ortaya koymaktad\\u0131r.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"4. T\\xFCrk Hukukunda Kompetenz-Kompetenz \\u0130lkesi\")), mdx(\"p\", null, \"T\\xFCrk hukuk sistemi, 6100 say\\u0131l\\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu (\\u201CHMK\\u201D) ve 4686 say\\u0131l\\u0131 Milletleraras\\u0131 Tahkim Kanunu ile kompetenz-kompetenz ilkesini a\\xE7\\u0131k\\xE7a benimseyerek hem i\\xE7 hukukta hem de milletleraras\\u0131 tahkim uygulamalar\\u0131nda hakemlere yetki konusunda takdir alan\\u0131 tan\\u0131m\\u0131\\u015Ft\\u0131r. Bu \\xE7er\\xE7evede, hakem veya hakem kurulu; tahkim s\\xF6zle\\u015Fmesinin mevcut olup olmad\\u0131\\u011F\\u0131, ge\\xE7erlili\\u011Fi, kapsam\\u0131 ve tahkime elveri\\u015Flili\\u011Fi hakk\\u0131nda karar verebilmektedir.\"), mdx(\"p\", null, \"Bu d\\xFCzenleme ile taraflar\\u0131n iradelerine \\xF6ncelik tan\\u0131nmakta; devlet yarg\\u0131s\\u0131n\\u0131n tahkim s\\xFCreci \\xFCzerindeki m\\xFCdahalesi s\\u0131n\\u0131rland\\u0131r\\u0131larak hakem yarg\\u0131lamas\\u0131n\\u0131n ba\\u011F\\u0131ms\\u0131zl\\u0131\\u011F\\u0131 korunmaktad\\u0131r. B\\xF6ylece, tahkim yarg\\u0131lamas\\u0131n\\u0131n daha ba\\u015F\\u0131nda mahkemelere ba\\u015Fvurularak s\\xFCrecin geciktirilmesi veya etkisiz k\\u0131l\\u0131nmas\\u0131 \\xF6nlenmek istenmektedir.\"), mdx(\"p\", null, \"Bununla birlikte, kompetenz-kompetenz ilkesi hakemlere mutlak bir yetki tan\\u0131mamaktad\\u0131r. \\u0130lke, genellikle taraflar\\u0131n hakemin yetkisine itiraz etmesi \\xFCzerine g\\xFCndeme gelmekte; hakemlerin bu konudaki kararlar\\u0131 ise nihai ve ba\\u011Flay\\u0131c\\u0131 nitelik ta\\u015F\\u0131mamaktad\\u0131r. Nitekim HMK ve Milletleraras\\u0131 Tahkim Kanunu kapsam\\u0131nda tahkim kararlar\\u0131n\\u0131n iptali m\\xFCmk\\xFCnd\\xFCr. \\xD6zellikle yetki a\\u015F\\u0131m\\u0131 veya tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n kapsam\\u0131 d\\u0131\\u015F\\u0131nda karar verilmesi h\\xE2llerinde mahkemeler denetim yetkisini kullanabilmektedir.\"), mdx(\"p\", null, \"Bu denetim mekanizmas\\u0131, bir yandan hukuk g\\xFCvenli\\u011Fini temin etmekte, di\\u011Fer yandan tahkim yarg\\u0131lamas\\u0131n\\u0131n keyfili\\u011Fe d\\xF6n\\xFC\\u015Fmesini \\xF6nlemektedir. Dolay\\u0131s\\u0131yla T\\xFCrk hukuku, tahkimin etkinli\\u011Fi ile yarg\\u0131sal denetim aras\\u0131nda dengeli bir yap\\u0131 kurmaktad\\u0131r.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"5. T\\xFCrk Yarg\\u0131s\\u0131 Kompetenz-Kompetenz \\u0130lkesini Nas\\u0131l Uyguluyor?\")), mdx(\"p\", null, \"T\\xFCrk mahkemeleri taraf\\u0131ndan tahkim \\u015Fartlar\\u0131n\\u0131n de\\u011Ferlendirildi\\u011Fi uyu\\u015Fmazl\\u0131klarda kompetenz-kompetenz ilkesinin uyguland\\u0131\\u011F\\u0131 g\\xF6r\\xFClmektedir. Kompetenz-kompetenz ilkesinin T\\xFCrk hukukundaki i\\u015Flevine \", mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"Yarg\\u0131tay \\u0130\\xE7tihatlar\\u0131 Birle\\u015Ftirme Hukuk Genel Kurulu\\u2019nun 19.06.2020 tarihli ve E. 2019/4, K. 2020/1 say\\u0131l\\u0131 karar\\u0131nda\"), \"\\xA0da a\\u015Fa\\u011F\\u0131daki \\u015Fekilde yer verilmi\\u015Ftir: \\u201C\", mdx(\"em\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"Tahkim kurumunun ba\\u015Far\\u0131ya ula\\u015Fabilmesi i\\xE7in getirilen tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n ayr\\u0131labilirli\\u011Fi ve ba\\u011F\\u0131ms\\u0131zl\\u0131\\u011F\\u0131 ilkesi gere\\u011Fince hakemin kendi yetkisi konusunda karar verebilmesi kabul edilmi\\u015F; HMK\\u2019n\\u0131n 422. maddesinde getirilen bu d\\xFCzenleme ile tahkime s\\xFCrat kazand\\u0131rarak tahkimin ilerleyen a\\u015Famalar\\u0131nda yetki itiraz\\u0131 ile kar\\u015F\\u0131la\\u015F\\u0131lmas\\u0131n\\u0131n ya da tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n ge\\xE7ersizli\\u011Fini ileri s\\xFCrerek tahkimi bertaraf etmenin \\xF6n\\xFCne ge\\xE7mek ama\\xE7lanm\\u0131\\u015Ft\\u0131r\\u2026\\u201D\"), \" An\\u0131lan kararda, tahkim kurumunun ba\\u015Far\\u0131ya ula\\u015Fabilmesi i\\xE7in tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n ayr\\u0131labilirli\\u011Fi ve ba\\u011F\\u0131ms\\u0131zl\\u0131\\u011F\\u0131 ilkeleri gere\\u011Fince hakemin kendi yetkisi konusunda karar verebilmesinin kabul edildi\\u011Fi vurgulanm\\u0131\\u015Ft\\u0131r. Ayr\\u0131ca HMK m. 422 ile getirilen d\\xFCzenlemenin tahkime s\\xFCrat kazand\\u0131rmay\\u0131 ve tahkim yarg\\u0131lamas\\u0131n\\u0131n ilerleyen a\\u015Famalar\\u0131nda yetki itiraz\\u0131 ileri s\\xFCr\\xFClerek s\\xFCrecin bertaraf edilmesini \\xF6nlemeyi ama\\xE7lad\\u0131\\u011F\\u0131 a\\xE7\\u0131k\\xE7a ifade edilmi\\u015Ftir.\"), mdx(\"p\", null, \"\\xD6rne\\u011Fin, \", mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"\\u0130stanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi\\u2019nin 28.05.2019 tarihli ve E. 2019/52, K. 2019/261 say\\u0131l\\u0131 karar\\u0131nda\"), \", taraflar aras\\u0131ndaki ta\\u015F\\u0131ma s\\xF6zle\\u015Fmesinde yer alan \", mdx(\"em\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"\\u201Carbitrasyon gerekirse Londra\\u2019da yap\\u0131lacak ve \\u0130ngiliz Hukuku kurallar\\u0131 ana kanunlar olarak ge\\xE7erli olacakt\\u0131r\\u201D\"), \" \\u015Feklindeki tahkim kayd\\u0131 i\\xE7in daval\\u0131 taraf, \\u201Cgerekirse\\u201D ibaresinin tahkim iradesini belirsiz hale getirdi\\u011Fini ileri s\\xFCrm\\xFC\\u015Ft\\xFCr. Mahkeme ise taraflar\\u0131n tacir s\\u0131fat\\u0131na sahip oldu\\u011Funu g\\xF6z \\xF6n\\xFCnde bulundurarak s\\xF6zle\\u015Fmedeki bu ifadenin basiretli tacir ilkesi \\xE7er\\xE7evesinde \\u201Cuyu\\u015Fmazl\\u0131k halinde\\u201D \\u015Feklinde anla\\u015F\\u0131lmas\\u0131 gerekti\\u011Fini kabul etmi\\u015Ftir. Ayr\\u0131ca mahkeme, tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n ayr\\u0131labilirli\\u011Fi ilkesine de at\\u0131f yaparak, tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n ge\\xE7erlili\\u011Fine ili\\u015Fkin de\\u011Ferlendirmenin as\\u0131l s\\xF6zle\\u015Fmeden ba\\u011F\\u0131ms\\u0131z bi\\xE7imde ele al\\u0131nmas\\u0131 gerekti\\u011Fini, bu konuda karar verme yetkisinin ise kompetenz-kompetenz ilkesi uyar\\u0131nca hakem heyetine ait oldu\\u011Funu belirtmi\\u015F ve tahkim itiraz\\u0131n\\u0131 kabul ederek g\\xF6revsizlik karar\\u0131 vermi\\u015Ftir\"), mdx(\"p\", null, \"Bu kapsamda istinaf edilen karar \", mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"\\u0130stanbul B\\xF6lge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi\\u2019nin 19.12.2019 tarihli ve E. 2019/1503, K. 2019/1611 say\\u0131l\\u0131 karar\\u0131 ile onanm\\u0131\\u015F olup,\"), \" B\\xF6lge Adliye Mahkemesi, tahkim yerinin Londra, uygulanacak hukukun ise \\u0130ngiliz hukuku olarak belirlenmi\\u015F olmas\\u0131n\\u0131n tahkim iradesine engel olmad\\u0131\\u011F\\u0131n\\u0131 vurgulam\\u0131\\u015F; ge\\xE7erli bir tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n bulunup bulunmad\\u0131\\u011F\\u0131n\\u0131 belirterek karar verme yetkisinin ise kompetenz-kompetenz ilkesi uyar\\u0131nca hakem heyetine ait \\xA0oldu\\u011Funu teyit etmi\\u015Ftir. Kararda, tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n ge\\xE7erlili\\u011Fi bak\\u0131m\\u0131ndan taraflar\\u0131n yaz\\u0131l\\u0131 tahkim iradesinin ve uyu\\u015Fmazl\\u0131\\u011F\\u0131 hakem \\xF6n\\xFCne g\\xF6t\\xFCrme y\\xF6n\\xFCndeki iradelerinin esas oldu\\u011Fu ifade edilmi\\u015F; sonu\\xE7 olarak ge\\xE7erli bir tahkim \\u015Fart\\u0131 bulundu\\u011Fu kabul edilerek tahkim itiraz\\u0131 yerinde g\\xF6r\\xFClm\\xFC\\u015Ft\\xFCr.\"), mdx(\"p\", null, \"Bu kararlar birlikte de\\u011Ferlendirildi\\u011Finde, T\\xFCrk mahkemelerinin tahkim iradesini daralt\\u0131c\\u0131 de\\u011Fil, m\\xFCmk\\xFCn oldu\\u011Fu \\xF6l\\xE7\\xFCde ge\\xE7erlili\\u011Fini koruyucu bi\\xE7imde yorumlama e\\u011Filiminde oldu\\u011Fu s\\xF6ylenebilir. Bu yakla\\u015F\\u0131m, kompetenz-kompetenz ilkesinin \\xF6zellikle negatif etkisinin T\\xFCrk uygulamas\\u0131nda da i\\u015Flevsel bi\\xE7imde benimsendi\\u011Fini g\\xF6stermektedir.\"), mdx(\"p\", null, \"Nitekim\\xA0\", mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"Yarg\\u0131tay 11. Hukuk Dairesi\\u2019nin 02.11.2015 tarihli ve E. 2015/4467, K. 2015/11347 say\\u0131l\\u0131 karar\\u0131nda\"), \", bir s\\xF6zle\\u015Fmede yer alan tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n h\\xFCk\\xFCms\\xFCzl\\xFC\\u011F\\xFCn\\xFCn mahkemece tespit edilmesi talep edilirken Yarg\\u0131tay, HMK m. 422 uyar\\u0131nca tahkim s\\xF6zle\\u015Fmesinin ge\\xE7ersizli\\u011Fine ili\\u015Fkin itirazlar\\u0131n \\xF6ncelikle hakem heyeti taraf\\u0131ndan de\\u011Ferlendirilmesi gerekti\\u011Fini belirterek g\\xF6revsizlik karar\\u0131n\\u0131 onam\\u0131\\u015Ft\\u0131r. Bu karar, Yarg\\u0131tay\\u2019\\u0131n tahkim \\u015Fart\\u0131na y\\xF6nelik ge\\xE7erlilik itirazlar\\u0131n\\u0131n do\\u011Frudan mahkeme \\xF6n\\xFCnde de\\u011Fil, \\xF6ncelikle hakemler taraf\\u0131ndan ele al\\u0131nmas\\u0131 gerekti\\u011Fine karar vermesi y\\xF6n\\xFCnden kompetenz-kompetenz ilkesi bak\\u0131m\\u0131ndan \\xF6nemlidir.\"), mdx(\"p\", null, \"Bunun yan\\u0131nda,\\xA0\", mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"Yarg\\u0131tay 11. Hukuk Dairesi\\u2019nin E. 2017/4281, K. 2018/1519 say\\u0131l\\u0131 karar\\u0131nda\"), \", hakem kurulunun tahkim \\u015Fart\\u0131n\\u0131n ge\\xE7erlili\\u011Fi hakk\\u0131nda karar verebilece\\u011Fi, ancak bu karar\\u0131n iptal davas\\u0131 kapsam\\u0131nda mahkeme denetimine tabi oldu\\u011Fu ifade edilmi\\u015Ftir. Yine\\xA0\", mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"Yarg\\u0131tay 15. Hukuk Dairesi\\u2019nin E. 2014/3274, K. 2015/3439 say\\u0131l\\u0131 karar\\u0131nda\"), \", hakem kararlar\\u0131n\\u0131n tahkim s\\xF6zle\\u015Fmesinin kapsam\\u0131 d\\u0131\\u015F\\u0131nda verilmesi halinde iptal edilebilece\\u011Fi kabul edilmi\\u015Ftir. Bu kararlar, T\\xFCrk hukukunda kompetenz-kompetenz ilkesi benimsenmekle birlikte \\xA0hakemlerin kendi yetkileri konusunda karar verme yetkisinin yarg\\u0131sal denetime tabi oldu\\u011Funu ve iptal davas\\u0131na konu olabilece\\u011Fini g\\xF6stermektedir.\"), mdx(\"p\", null, \"\\xD6te yandan, tahkim iradesinin a\\xE7\\u0131k ve teredd\\xFCde yer b\\u0131rakmayacak \\u015Fekilde ortaya konulmas\\u0131 gerekti\\u011Fi de Yarg\\u0131tay taraf\\u0131ndan vurgulanmaktad\\u0131r. Nitekim\\xA0\", mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"Yarg\\u0131tay 3. Hukuk Dairesi\\u2019nin 08.11.2023 tarihli ve E. 2023/1944, K. 2023/3131 say\\u0131l\\u0131 karar\\u0131nda\"), \", taraflar aras\\u0131ndaki avukatl\\u0131k \\xFCcret s\\xF6zle\\u015Fmesinde hem tahkim yoluna hem de devlet mahkemelerine at\\u0131f yap\\u0131lmas\\u0131 nedeniyle tahkim iradesinin a\\xE7\\u0131k ve kesin olmad\\u0131\\u011F\\u0131 sonucuna var\\u0131lm\\u0131\\u015F ve bu nedenle tahkim \\u015Fart\\u0131 ge\\xE7ersiz kabul edilmi\\u015Ftir. Bu karar, kompetenz-kompetenz ilkesinin ancak ge\\xE7erli ve a\\xE7\\u0131k bir tahkim anla\\u015Fmas\\u0131n\\u0131n varl\\u0131\\u011F\\u0131 halinde i\\u015Fletilebilece\\u011Fini g\\xF6stermesi bak\\u0131m\\u0131ndan ayr\\u0131ca \\xF6nem ta\\u015F\\u0131maktad\\u0131r.\\xA0\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"6. SONU\\xC7\")), mdx(\"p\", null, \"Kompetenz-kompetenz ilkesi, tahkim yarg\\u0131lamas\\u0131n\\u0131n i\\u015Fleyi\\u015Finde merkezi bir rol \\xFCstlenmekte olup, hakemlerin kendi yetki alanlar\\u0131n\\u0131 belirleyebilmesini sa\\u011Flayan temel bir yap\\u0131sal mekanizma olarak \\xF6ne \\xE7\\u0131kmaktad\\u0131r. Bu ilke sayesinde tahkim s\\xFCreci, \\xF6zellikle yetki itirazlar\\u0131 \\xFCzerinden y\\xFCr\\xFCt\\xFClebilecek geciktirici yarg\\u0131sal m\\xFCdahalelerden korunmakta; taraf iradesine dayal\\u0131 \\xE7\\xF6z\\xFCm mekanizmas\\u0131n\\u0131n h\\u0131zl\\u0131, etkin ve kesintisiz \\u015Fekilde i\\u015Flemesi temin edilmektedir.\"), mdx(\"p\", null, \"T\\xFCrk hukuk sistemi, s\\xF6z konusu ilkeyi hem normatif d\\xFCzlemde hem de yarg\\u0131 i\\xE7tihatlar\\u0131 arac\\u0131l\\u0131\\u011F\\u0131yla a\\xE7\\u0131k bi\\xE7imde benimsemi\\u015F; hakemlere yetki konusunda \\xF6ncelikli karar verme imk\\xE2n\\u0131 tan\\u0131rken, bu yetkinin sonradan s\\u0131n\\u0131rl\\u0131 bir yarg\\u0131sal denetime tabi tutulmas\\u0131n\\u0131 \\xF6ng\\xF6rerek dengeli bir yap\\u0131 kurmu\\u015Ftur. Bu yakla\\u015F\\u0131m, tahkim yarg\\u0131lamas\\u0131n\\u0131n \\xF6zerkli\\u011Fini zedelemeksizin, hukuk g\\xFCvenli\\u011Fini de koruyan \\xE7ift katmanl\\u0131 bir denetim mekanizmas\\u0131na i\\u015Faret etmektedir.\"), mdx(\"p\", null, \"Bu \\xE7er\\xE7evede T\\xFCrk hukukunda kompetenz-kompetenz ilkesini do\\u011Frultusunda hakemlerin \\xF6ncelikli yetkisinin esas al\\u0131nd\\u0131\\u011F\\u0131; ancak bu yetkinin ge\\xE7erli bir tahkim anla\\u015Fmas\\u0131yla temellendirilmesini ve nihayetinde s\\u0131n\\u0131rl\\u0131 yarg\\u0131sal denetimle kontrol edilmesini \\xF6ng\\xF6ren dengeli bir model benimsemektedir. Bu model, bir yandan tahkimin etkinli\\u011Fini ve cazibesini g\\xFC\\xE7lendirirken, di\\u011Fer yandan hukuk devleti ilkesinin vazge\\xE7ilmez unsurlar\\u0131ndan biri olan yarg\\u0131sal denetimi muhafaza ederek sistemin b\\xFCt\\xFCnl\\xFC\\u011F\\xFCn\\xFC sa\\u011Flamaktad\\u0131r.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n    parentName: \"p\"\n  }, \"@Sena G\\xDCNG\\xD6RD\\xDC\")));\n}\n;\nMDXContent.isMDXComponent = true;","fields":{"slug":"/tr/news-insight/2026-06-15-kompetenz-kompetenz-ilkesi/"}},"index":{"frontmatter":{"calltoaction":{"ctaline":"Bizimle temasa geçin"}}},"bannerimage":{"edges":[{"node":{"id":"b30b9a75-b060-5168-ba76-138ea13c2729","frontmatter":{"description":null,"image":{"childImageSharp":{"fluid":{"aspectRatio":1.2658227848101267,"src":"/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/14b42/pic01.jpg","srcSet":"/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/f836f/pic01.jpg 200w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/2244e/pic01.jpg 400w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/14b42/pic01.jpg 800w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/47498/pic01.jpg 1200w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/0e329/pic01.jpg 1600w","srcWebp":"/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/58556/pic01.webp","srcSetWebp":"/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/61e93/pic01.webp 200w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/1f5c5/pic01.webp 400w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/58556/pic01.webp 800w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/99238/pic01.webp 1200w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/7c22d/pic01.webp 1600w","sizes":"(max-width: 800px) 100vw, 800px"}}}}}}]},"mobileimg":{"edges":[{"node":{"frontmatter":{"image":{"childImageSharp":{"fluid":{"sizes":"(max-width: 490px) 100vw, 490px","aspectRatio":1.2694300518134716,"src":"/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/0f349/pic01.jpg","srcSet":"/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/0f349/pic01.jpg 490w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/ed175/pic01.jpg 1600w","srcWebp":"/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/b4492/pic01.webp","srcSetWebp":"/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/b4492/pic01.webp 490w,\n/static/279f9a774d35092291a69361d55ac227/307cc/pic01.webp 1600w"}}}}}}]},"related":{"edges":[{"node":{"id":"97063570-2fbb-5b0b-8281-cb26c369bc0d","fields":{"slug":"/tr/news-insight/2026-01-13-iflas-davalarinda-tahkime-elverislilik/"},"frontmatter":{"title":"İflas Davalarında Tahkime Elverişlilik","templateKey":"blog-post","date":"Ocak 13, 2026","featuredpost":true,"featuredimage":{"childImageSharp":{"fluid":{"aspectRatio":1.7777777777777777,"src":"/static/e0eae5915a63f5597d6d97cd24e64406/c4ecb/tahki-m-elveri-s.png","srcSet":"/static/e0eae5915a63f5597d6d97cd24e64406/9b61e/tahki-m-elveri-s.png 240w,\n/static/e0eae5915a63f5597d6d97cd24e64406/200e5/tahki-m-elveri-s.png 480w,\n/static/e0eae5915a63f5597d6d97cd24e64406/c4ecb/tahki-m-elveri-s.png 768w","srcWebp":"/static/e0eae5915a63f5597d6d97cd24e64406/dd090/tahki-m-elveri-s.webp","srcSetWebp":"/static/e0eae5915a63f5597d6d97cd24e64406/1f514/tahki-m-elveri-s.webp 240w,\n/static/e0eae5915a63f5597d6d97cd24e64406/61162/tahki-m-elveri-s.webp 480w,\n/static/e0eae5915a63f5597d6d97cd24e64406/dd090/tahki-m-elveri-s.webp 768w","sizes":"(max-width: 768px) 100vw, 768px"}}},"type":"Bilgi Notu"}}},{"node":{"id":"d99dd839-ddbf-56d8-a79a-a5635d3d2df8","fields":{"slug":"/tr/news-insight/2025-03-11-milletlerarasi-tahkimde-hakemin-reddine-lcia-kararlari-isiginda-genel-bir-bakis/"},"frontmatter":{"title":"Milletlerarası Tahkimde Hakemin Reddine LCIA Kararları Işığında Genel Bir Bakış","templateKey":"blog-post","date":"Mart 11, 2025","featuredpost":true,"featuredimage":{"childImageSharp":{"fluid":{"aspectRatio":1.7777777777777777,"src":"/static/8ca5c9e6fdd21f7c6462a240dfa037f2/60290/mthr.png","srcSet":"/static/8ca5c9e6fdd21f7c6462a240dfa037f2/9b61e/mthr.png 240w,\n/static/8ca5c9e6fdd21f7c6462a240dfa037f2/200e5/mthr.png 480w,\n/static/8ca5c9e6fdd21f7c6462a240dfa037f2/60290/mthr.png 700w","srcWebp":"/static/8ca5c9e6fdd21f7c6462a240dfa037f2/89afa/mthr.webp","srcSetWebp":"/static/8ca5c9e6fdd21f7c6462a240dfa037f2/1f514/mthr.webp 240w,\n/static/8ca5c9e6fdd21f7c6462a240dfa037f2/61162/mthr.webp 480w,\n/static/8ca5c9e6fdd21f7c6462a240dfa037f2/89afa/mthr.webp 700w","sizes":"(max-width: 700px) 100vw, 700px"}}},"type":"Bilgi Notu"}}},{"node":{"id":"eebe6091-0f1f-5cc5-9ffb-166cf73dc5dd","fields":{"slug":"/tr/news-insight/2025-02-27-tahkimde-hukuka-aykiri-yollarla-elde-edilen-delillerin-kabul-edilebilirligi/"},"frontmatter":{"title":"Tahkimde Hukuka Aykırı Yollarla Elde Edilen Delillerin Kabul Edilebilirliği","templateKey":"blog-post","date":"Şubat 27, 2025","featuredpost":true,"featuredimage":{"childImageSharp":{"fluid":{"aspectRatio":1.7777777777777777,"src":"/static/da39ab1881dab6f9dac85e34c6a09a40/60290/bilgi-notessss.png","srcSet":"/static/da39ab1881dab6f9dac85e34c6a09a40/9b61e/bilgi-notessss.png 240w,\n/static/da39ab1881dab6f9dac85e34c6a09a40/200e5/bilgi-notessss.png 480w,\n/static/da39ab1881dab6f9dac85e34c6a09a40/60290/bilgi-notessss.png 700w","srcWebp":"/static/da39ab1881dab6f9dac85e34c6a09a40/89afa/bilgi-notessss.webp","srcSetWebp":"/static/da39ab1881dab6f9dac85e34c6a09a40/1f514/bilgi-notessss.webp 240w,\n/static/da39ab1881dab6f9dac85e34c6a09a40/61162/bilgi-notessss.webp 480w,\n/static/da39ab1881dab6f9dac85e34c6a09a40/89afa/bilgi-notessss.webp 700w","sizes":"(max-width: 700px) 100vw, 700px"}}},"type":"Bilgi Notu"}}},{"node":{"id":"9390d169-e552-599f-b728-b889bdacb448","fields":{"slug":"/tr/news-insight/2024-09-05-kira-bedeli-tespiti-kararinin-uygulanacagi-kira-donemi/"},"frontmatter":{"title":"Kira Bedeli Tespiti Kararının Uygulanacağı Kira Dönemi","templateKey":"blog-post","date":"Eylül 05, 2024","featuredpost":true,"featuredimage":{"childImageSharp":{"fluid":{"aspectRatio":1.509433962264151,"src":"/static/6a67625a97e44b65eb8be460721287af/8bef3/kira-bedeli-tespiti-kararinin-uygulanacagi-kira-donemi-kesikli.png","srcSet":"/static/6a67625a97e44b65eb8be460721287af/9b61e/kira-bedeli-tespiti-kararinin-uygulanacagi-kira-donemi-kesikli.png 240w,\n/static/6a67625a97e44b65eb8be460721287af/200e5/kira-bedeli-tespiti-kararinin-uygulanacagi-kira-donemi-kesikli.png 480w,\n/static/6a67625a97e44b65eb8be460721287af/8bef3/kira-bedeli-tespiti-kararinin-uygulanacagi-kira-donemi-kesikli.png 640w","srcWebp":"/static/6a67625a97e44b65eb8be460721287af/1ea2e/kira-bedeli-tespiti-kararinin-uygulanacagi-kira-donemi-kesikli.webp","srcSetWebp":"/static/6a67625a97e44b65eb8be460721287af/1f514/kira-bedeli-tespiti-kararinin-uygulanacagi-kira-donemi-kesikli.webp 240w,\n/static/6a67625a97e44b65eb8be460721287af/61162/kira-bedeli-tespiti-kararinin-uygulanacagi-kira-donemi-kesikli.webp 480w,\n/static/6a67625a97e44b65eb8be460721287af/1ea2e/kira-bedeli-tespiti-kararinin-uygulanacagi-kira-donemi-kesikli.webp 640w","sizes":"(max-width: 640px) 100vw, 640px"}}},"type":"Bilgi Notu"}}}]}},"pageContext":{"id":"8f5e9780-5ac1-5f8b-8b1d-6f5b8fa9c061","locale":"tr","tags":["Dava ve Tahkim"]}},"staticQueryHashes":["1648679342","2031439257","207305309","285983479","4052201756"]}